рдоंрдЧрд▓рд╡ाрд░, 23 рдл़рд░рд╡рд░ी 2016

рдорд╣िрд▓ाрдПं рднी рдХрд░ рд╕рдХेंрдЧी рдоंрджिрд░ рдоें рдкूрдЬा

рдорд╣िрд▓ाрдПं рднी рдХрд░ рд╕рдХेंрдЧी рд╢рдиि рд╢िंрдЧрдгाрдкुрд░ рдоंрджिрд░ рдоें рдкूрдЬा




рдФрд░ंрдЧाрдмाрдж। рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХे рд╢рдиि рд╢िंрдЧрдгाрдкुрд░ рдоंрджिрд░ рдоें рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдкрд░ рдЙрдаा рд╡िрд╡ाрдж рдЕрдм рд╢ांрдд рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै। рд▓ंрдмे рд╡िрд╡ाрдж рдХे рдмाрдж рдоंрджिрд░ рдХे рдЯ्рд░рд╕्рдЯ рдиे рдлैрд╕рд▓ा рд▓िрдпा рд╣ै рдХि рдорд╣िрд▓ाрдПं рднी рдоंрджिрд░ рдоें рдкूрдЬा рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ैं।
рдЯ्рд░рд╕्рдЯ рдиे рд╢рдиि рднрдЧрд╡ाрди рдХी рдкूрдЬा рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рдЖрдоंрдд्рд░िрдд рдХिрдпा рд╣ै рдФрд░ рдХрд╣ा рд╣ै рдХि рдорд╣िрд▓ाрдПं рднी рд╡ैрд╕े рд╣ी рдкूрдЬा рдХрд░ेंрдЧी рдЬैрд╕े рд╕рднी рд▓ोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рдпрд╣ां рдЕрдм рдХोрдИ рдирд╣ीं рд░ोрдХेрдЧा рд╡ो рдЕрдкрдиी рдкूрдЬा рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ैं। 
рдЗрд╕ рдоाрдорд▓े рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╕рд╣ाрд░рдирдкुрд░ рдЬिрд▓े рдХे рджेрд╡рдмंрдж рдоें рдорд╣ाрдХाрд▓ेрд╢्рд╡рд░ рдЖрд╢्рд░рдо рдХे рд╕्рд╡ाрдоी рджीрдкांрдХрд░ рдиे рдоंрджिрд░ рдХे рдЯ्рд░рд╕्рдЯिрдпों рдФрд░ рд╕ीрдИрдУ рд╕े рдоुрд▓ाрдХाрдд рдХी рдеी। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЧुрд░ुрд╡ाрд░ рдХो рдмрддाрдпा рдХि рд╢рдиि рдоंрджिрд░ рдоें рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рдкूрдЬा рдХрд░рдиे рдХी рдЗрдЬाрдЬрдд рджे рджी рдЧрдИ рд╣ै।
рдкुрд░ुрд╖ рднी рдирд╣ीं рдХрд░ рдкाрдПंрдЧे рддिрд▓рдХ
рдЕрднी рддрдХ рд╕िрд░्рдл рдкुрд░ुрд╖ рд╣ी рд╢рдиिрджेрд╡ рдХी рд╢िрд▓ा рдкрд░ рддिрд▓рдХ рдХрд░рддे рдеे рд▓ेрдХिрди рдлिрд▓рд╣ाрд▓ рдЙрди्рд╣ें рддिрд▓рдХ рдХрд░рдиे рд╕े рд░ोрдХ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╕ाрде рд╣ी рд╕ाрде рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рднी рддिрд▓рдХ рдХрд░рдиे рдХी рдЗрдЬाрдЬрдд рдирд╣ीं рджी рдЧрдИ рд╣ै।
 рджीрдкांрдХрд░ рдиे рдмрддाрдпा рдХि рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдЯ्рд░рд╕्рдЯ рдФрд░ рдЖрд╕ рдкाрд╕ рдХे рдЧांрд╡ рдХे рд▓ोрдЧ рдоिрд▓рдХрд░ рдпрд╣ рддрдп рдХрд░ेंрдЧे рдХि 400 рд╕ाрд▓ рдкुрд░ाрдиी рдЗрд╕ рдкрд░ंрдкрд░ा рдХो рд╣рдЯाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдпा рдирд╣ीं। рд▓ेрдХिрди рдлिрд▓рд╣ाрд▓ рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рд╢рдиि рджेрд╡ рдХी рд╢िрд▓ा рдкрд░ рд╕िрд░्рдл рдкुрдЬाрд░ी рдХो рд╣ी рддिрд▓рдХ рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ोрдЧा।

рдХрд╣ाрдиी :- рдЕрд╕рд▓ी рдФрд░ рдирдХрд▓ी рдХी рдкрд╣рдЪाрди



рдЕрд╕рд▓ी рдФрд░ рдирдХрд▓ी рдХी рдкрд╣рдЪाрди



рдПрдХ рд░ाрдЬा рдХा рджрд░рдмाрд░ рд▓рдЧा рд╣ुрдЖ рдеा,рдХ्рдпोंрдХि рд╕рд░्рджी рдХा рджिрди рдеा
рдЗрд╕ рд▓िрдпे рд░ाрдЬा рдХा рджрд░рд╡ाрд░ рдЦुрд▓े рдоे рд▓рдЧा рд╣ुрдЖ рдеा.
рдкूрд░ी рдЖрдо рд╕рднा рд╕ुрдмрд╣ рдХी рдзूрдк рдоे рдмैрдаी рдеी ..
рдорд╣ाрд░ाрдЬ рдХे рд╕िंрд╣ाрд╕рди рдХे рд╕ाрдордиे...
рдПрдХ рд╢ाрд╣ी рдоेрдЬ рдеी...
рдФрд░ рдЙрд╕ рдкрд░ рдХुрдЫ рдХीрдорддी рдЪीрдЬें рд░рдЦी рдеीं.
рдкंрдбिрдд рд▓ोрдЧ, рдоंрдд्рд░ी рдФрд░ рджीрд╡ाрди рдЖрджिрд╕рднी рджрд░рдмाрд░ рдоे рдмैрдаे рдеे
рдФрд░ рд░ाрдЬा рдХे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕рджрд╕्рдп рднी рдмैрдаे рдеे.. ..
рдЙрд╕ी рд╕рдордп рдПрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЖрдпा рдФрд░ рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдоाँрдЧा..
рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдоिрд▓ рдЧрдпा рддो рдЙрд╕рдиे рдХрд╣ा
“рдоेрд░े рдкाрд╕ рджो рд╡рд╕्рддुрдПं рд╣ैं,
рдоै рд╣рд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд░ाрдЬा рдХे рдкाрд╕ рдЬाрддा рд╣ूँ
рдФрд░ рдЕрдкрдиी рд╡рд╕्рддुрдУं рдХो рд░рдЦрддा рд╣ूँ рдкрд░ рдХोрдИ рдкрд░рдЦ рдирд╣ी рдкाрддा рд╕рдм рд╣ाрд░ рдЬाрддे рд╣ै рдФрд░ рдоै рд╡िрдЬेрддा рдмрдирдХрд░ рдШूрдо рд░рд╣ा рд╣ूँ”..
рдЕрдм рдЖрдкрдХे рдирдЧрд░ рдоे рдЖрдпा рд╣ूँ рд░ाрдЬा рдиे рдмुрд▓ाрдпा рдФрд░ рдХрд╣ा
“рдХ्рдпा рд╡рд╕्рддु рд╣ै”
рддो рдЙрд╕рдиे рджोрдиो рд╡рд╕्рддुрдПं....
рдЙрд╕ рдХीрдорддी рдоेрдЬ рдкрд░ рд░рдЦ рджीं..
рд╡े рджोрдиों рд╡рд╕्рддुрдПं рдмिрд▓्рдХुрд▓ рд╕рдоाрдирдЖрдХाрд░, рд╕рдоाрди рд░ुрдк рд░ंрдЧ, рд╕рдоाрди рдк्рд░рдХाрд╢ рд╕рдм рдХुрдЫ рдирдЦ-рд╢िрдЦ рд╕рдоाрди рдеा.. … ..
рд░ाрдЬा рдиे рдХрд╣ा рдпे рджोрдиो рд╡рд╕्рддुрдПं рддो рдПрдХ рд╣ैं.
рддो рдЙрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдиे рдХрд╣ा рд╣ाँ рджिрдЦाрдИ рддोрдПрдХ рд╕ी рд╣ी рджेрддी рд╣ै рд▓ेрдХिрди рд╣ैं рднिрди्рди.
рдЗрдирдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ै рдмрд╣ुрдд рдХीрдорддी рд╣ीрд░ा рдФрд░ рдПрдХ рд╣ै рдХाँрдЪ рдХा рдЯुрдХрдбा।
рд▓ेрдХिрди рд░ूрдк рд░ंрдЧ рд╕рдм рдПрдХ рд╣ै.
рдХोрдИ рдЖрдЬ рддрдХ рдкрд░рдЦ рдирд╣ी рдкाрдпा рдХ़ि рдХौрди рд╕ा рд╣ीрд░ा рд╣ै рдФрд░ рдХौрди рд╕ा рдХाँрдЪ рдХा рдЯुрдХрдб़ा..
рдХोрдЗ рдкрд░рдЦ рдХрд░ рдмрддाрдпे рдХी....
рдпे рд╣ीрд░ा рд╣ै рдФрд░ рдпे рдХाँрдЪ..
рдЕрдЧрд░ рдкрд░рдЦ рдЦрд░ी рдиिрдХрд▓ी...
рддो рдоैं рд╣ाрд░ рдЬाрдКंрдЧा рдФрд░..
рдпрд╣ рдХीрдорддी рд╣ीрд░ा рдоै рдЖрдкрдХे рд░ाрдЬ्рдп рдХी рддिрдЬोрд░ी рдоे рдЬрдоा рдХрд░рд╡ा рджूंрдЧा.
рдкрд░ рд╢рд░्рдд рдпрд╣ рд╣ै рдХ़ि рдпрджि рдХोрдИ рдирд╣ीं рдкрд╣рдЪाрди рдкाрдпा рддो рдЗрд╕ рд╣ीрд░े рдХी рдЬो рдХीрдордд рд╣ै
рдЙрддрдиी рдзрдирд░ाрд╢ि рдЖрдкрдХो рдоुрдЭे рджेрдиी рд╣ोрдЧी..
рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдоैं рдХрдИ рд░ाрдЬ्рдпों рд╕े...
рдЬीрддрддा рдЖрдпा рд╣ूँ..
рд░ाрдЬा рдиे рдХрд╣ा рдоै рддो рдирд╣ी рдкрд░рдЦ рд╕рдХूрдЧा..
рджीрд╡ाрди рдмोрд▓े рд╣рдо рднी рд╣िрдо्рдордд рдирд╣ी рдХрд░ рд╕рдХрддे рдХ्рдпोंрдХि рджोрдиो рдмिрд▓्рдХुрд▓ рд╕рдоाрди рд╣ै..
рд╕рдм рд╣ाрд░े рдХोрдИ рд╣िрдо्рдордд рдирд╣ी рдЬुрдЯा рдкा рд░рд╣ा рдеा.. ..
рд╣ाрд░рдиे рдкрд░ рдкैрд╕े рджेрдиे рдкрдбेрдЧे...
рдЗрд╕рдХा рдХोрдИ рд╕рд╡ाрд▓ рдирд╣ी рдеा,рдХ्рдпोंрдХि рд░ाрдЬा рдХे рдкाрд╕ рдмрд╣ुрдд рдзрди рдеा,рдкрд░ рд░ाрдЬा рдХी рдк्рд░рддिрд╖्рдаा рдЧिрд░ рдЬाрдпेрдЧी,
рдЗрд╕рдХा рд╕рдмрдХो рднрдп рдеा..
рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि рдкрд╣рдЪाрди рдирд╣ी рдкाрдпा.. ..
рдЖрдЦिрд░рдХाрд░ рдкीрдЫे рдеोрдбी рд╣рд▓рдЪрд▓ рд╣ुрдИ
рдПрдХ рдЕंрдзा рдЖрджрдоी рд╣ाрде рдоे рд▓ाрдаी рд▓ेрдХрд░ рдЙрдаा..
рдЙрд╕рдиे рдХрд╣ा рдоुрдЭे рдорд╣ाрд░ाрдЬ рдХे рдкाрд╕ рд▓े рдЪрд▓ो...
рдоैрдиे рд╕рдм рдмाрддे рд╕ुрдиी рд╣ै...
рдФрд░ рдпрд╣ рднी рд╕ुрдиा рд╣ै рдХि....
рдХोрдИ рдкрд░рдЦ рдирд╣ी рдкा рд░рд╣ा рд╣ै...
рдПрдХ рдЕрд╡рд╕рд░ рдоुрдЭे рднी рджो.. ..
рдПрдХ рдЖрджрдоी рдХे рд╕рд╣ाрд░े....
рд╡рд╣ рд░ाрдЬा рдХे рдкाрд╕ рдкрд╣ुंрдЪा..
рдЙрд╕рдиे рд░ाрдЬा рд╕े рдк्рд░ाрд░्рдердиा рдХी...
рдоै рддो рдЬрдирдо рд╕े рдЕंрдзा рд╣ू....
рдлिрд░ рднी рдоुрдЭे рдПрдХ рдЕрд╡рд╕рд░ рджिрдпा рдЬाрдпे..
рдЬिрд╕рд╕े рдоै рднी рдПрдХ рдмाрд░ рдЕрдкрдиी рдмुрдж्рдзि рдХो рдкрд░рдЦूँ..
рдФрд░ рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рд╕рдлрд▓ рднी рд╣ो рдЬाрдКं..
рдФрд░ рдпрджि рд╕рдлрд▓ рди рднी рд╣ुрдЖ...рддो рд╡ैрд╕े рднी рдЖрдк рддो рд╣ाрд░े рд╣ी рд╣ै..
рд░ाрдЬा рдХो рд▓рдЧा рдХि.....
рдЗрд╕े рдЕрд╡рд╕рд░ рджेрдиे рдоे рдХ्рдпा рд╣рд░्рдЬ рд╣ै...
рд░ाрдЬा рдиे рдХрд╣ा рдХ़ि рдаीрдХ рд╣ै..
рддो рддрдм рдЙрд╕ рдЕंрдзे рдЖрджрдоी рдХो...
рджोрдиो рдЪीрдЬे рдЫुрдЖ рджी рдЧрдпी..
рдФрд░ рдкूрдЫा рдЧрдпा.....
рдЗрд╕рдоे рдХौрди рд╕ा рд╣ीрд░ा рд╣ै....
рдФрд░ рдХौрди рд╕ा рдХाँрдЪ….?? ..
рдпрд╣ी рддुрдо्рд╣ें рдкрд░рдЦрдиा рд╣ै.. ..
рдХрдеा рдХрд╣рддी рд╣ै рдХि....рдЙрд╕ рдЖрджрдоी рдиे рдПрдХ рдХ्рд╖рдг рдоे рдХрд╣ рджिрдпा рдХि рдпрд╣ рд╣ीрд░ा рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ рдХाँрдЪ.. ..
рдЬो рдЖрджрдоी рдЗрддрдиे рд░ाрдЬ्рдпो рдХो рдЬीрддрдХрд░ рдЖрдпा рдеा рд╡рд╣ рдирддрдорд╕्рддрдХ рд╣ो рдЧрдпा..рдФрд░ рдмोрд▓ा....
“рд╕рд╣ी рд╣ै рдЖрдкрдиे рдкрд╣рдЪाрди рд▓िрдпा.. рдзрди्рдп рд╣ो рдЖрдк…рдЕрдкрдиे рд╡рдЪрди рдХे рдоुрддाрдмिрдХ.....рдпрд╣ рд╣ीрд░ा.....
рдоै рдЖрдкрдХे рд░ाрдЬ्рдп рдХी рддिрдЬोрд░ी рдоे рджे рд░рд╣ा рд╣ूँ ” ..
рд╕рдм рдмрд╣ुрдд рдЦुрд╢ рд╣ो рдЧрдпे рдФрд░ рдЬो рдЖрджрдоी рдЖрдпा рдеा рд╡рд╣ рднी рдмрд╣ुрдд рдк्рд░рд╕рди्рди рд╣ुрдЖ рдХि рдХрдо рд╕े рдХрдо рдХोрдИ рддो рдоिрд▓ा рдкрд░рдЦрдиे рд╡ाрд▓ा..
рдЙрд╕ рдЖрджрдоी, рд░ाрдЬा рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╕рднी рд▓ोрдЧो рдиे рдЙрд╕ рдЕंрдзे рд╡्рдпрдХ्рддि рд╕े рдПрдХ рд╣ी рдЬिрдЬ्рдЮाрд╕ा рдЬрддाрдИ рдХि
рддुрдордиे рдпрд╣ рдХैрд╕े рдкрд╣рдЪाрдиा рдХि рдпрд╣ рд╣ीрд░ा рд╣ै рдФрд░ рд╡рд╣ рдХाँрдЪ.. ..
рдЙрд╕ рдЕंрдзे рдиे рдХрд╣ा рдХी рд╕ीрдзी рд╕ी рдмाрдд рд╣ै рдоाрд▓िрдХ
рдзूрдк рдоे рд╣рдо рд╕рдм рдмैрдаे рд╣ै..
рдоैрдиे рджोрдиो рдХो рдЫुрдЖ ..
рдЬो рдаंрдбा рд░рд╣ा рд╡рд╣ рд╣ीрд░ा.....
рдЬो рдЧрд░рдо рд╣ो рдЧрдпा рд╡рд╣ рдХाँрдЪ.....******************************************
рдЬीрд╡рди рдоे рднी рджेрдЦрдиा.....
рдЬो рдмाрдд рдмाрдд рдоे рдЧрд░рдо рд╣ो рдЬाрдпे, рдЙрд▓рдЭ рдЬाрдпे...
рд╡рд╣ рд╡्рдпрдХ्рддि "рдХाँрдЪ" рд╣ैं
рдФрд░ рдЬो рд╡िрдкрд░ीрдд рдкрд░िрд╕्рдеिрддि рдоे рднी рдаंрдбा рд░рд╣े.....рд╡рд╣ рд╡्рдпрдХ्рддि "рд╣ीрд░ा" рд╣ै..!!

рд╕ोрдорд╡ाрд░, 22 рдл़рд░рд╡рд░ी 2016

рдпूрд░ीрди рд░ोрдХрдиा рдХ्‍рдпों рд╣ै рдиुрдХрд╕ाрдирджेрд╣


рдЬिрддрдиा рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рдЖрдк рдпूрд░ीрди рдХो рд░ोрдХрдХрд░ рд░рдЦेрдЧें, рдЖрдкрдХा рдм्‍рд▓ैрдбрд░ рдмैрдХ्‍рдЯीрд░िрдпों рдХो рдЕрдзिрдХ рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░ рдХрдИ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд╕्‍рд╡ाрд╕्‍рде्‍рдп рд╕рдорд╕्‍рдпाрдУं рдХा рдХाрд░рдг рдмрдиेрдЧा। рдЖрдЗрдП рдЬाрдиें рдпूрд░ीрди рдХो рдЬ्‍рдпाрджा рджेрд░ рд░ोрдХрдиा рдЖрдкрдХे рд▓िрдП рдХैрд╕े рдиुрдХрд╕ाрдирджेрд╣ рд╣ोрддा рд╣ै।


рдпूрд░ीрди рд░ोрдХрдиा


рдпूрд░ीрди рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╕ाрдоाрди्рдп рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕े рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ोрдиे рдкрд░ рдПрдХ рд╕े рджो рдоिрдирдЯ рдХे рдЕंрджрд░ рдиिрд╖्рдХाрд╕िрдд рдХрд░ рджेрдиा рдЪाрд╣िрдП। рд╡ैрд╕े рддो рдм्‍рд▓ैрдбрд░ рдХे рднрд░рдиे рдкрд░ рд╕्рд╡рдд: рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рддंрдд्рд░ рдЖрдкрдХे рдорд╕्рддिрд╖्‍рдХ рдХो рдмॉрд╢рд░ूрдо рдЬाрдиे рдХा рд╕ंрдХेрдд рднेрдЬрддी рд╣ै। рдкрд╕ीрдиे рдХी рддрд░рд╣ рдпूрд░ीрди рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рднी рд╢рд░ीрд░ рдХे рдЧैрд░ рдЬрд░ूрд░ी рддрдд्рд╡ рдмाрд╣рд░ рдиिрдХрд▓рддे рд╣ैं। рдпрджि рд╡рд╣ рдеोрдб़े рд╕рдордп рднी рдЕрдзिрдХ рд╢рд░ीрд░ рдоें рд░рд╣рддे рд╣ैं рддो рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЖрдЗрдП рдЬाрдиें рдпूрд░ीрди рдХो рд░ोрдХрдиे рд╕े рд╢рд░ीрд░ рдкрд░ рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़ рд╕рдХрддा рд╣ै। 
Image Courtesy : Getty Images


рдХ्‍рдпा рдпूрд░ीрди рдХो рдЬ्‍рдпाрджा рджेрд░ рд░ोрдХрдиा рд╕рд╣ी рд╣ै

рдХुрдЫ рд▓ोрдЧ рдпूрд░ीрди рдХो рдХुрдЫ рдоिрдирдЯ рдХे рд▓िрдП рддो рдХुрдЫ рд╕े рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рд░ोрдХ рдХрд░ рд░рдЦрддे рд╣ै। рдЖрдк рдпूрд░ीрди рдХिрддрдиी рджेрд░ рддрдХ рд░ोрдХ рдХрд░ рд░рдЦрддे рд╣ैं рдпрд╣ рдпूрд░ीрди рдХी рдЙрдд्‍рдкाрджрди рдоाрдд्рд░ा рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдпрд╣ рд╣ाрдЗрдб्рд░ेрд╢рди рдХी рд╕्рдеिрддि, рддрд░рд▓ рдкрджाрд░्рде рдФрд░ рдм्‍рд▓ैрдбрд░ рдХी рдХाрд░्рдпрдХ्рд╖рдорддा рдкрд░ рднी рдиिрд░्рднрд░ рдХрд░рддा рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рдпूрд░ीрди рдХो рдЕрдХ्‍рд╕рд░ рд░ोрдХрдХрд░ рд░рдЦрдиे рд╡ाрд▓े рд▓ोрдЧ рдЗрд╕े рдкрддा рд▓рдЧाрдиे рдХी рдЕрдкрдиी рдХ्рд╖рдорддा рдХो рдЦो рджेрддे рд╣ैं। рдЬिрддрдиा рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рдЖрдк рдпूрд░ीрди рдХो рд░ोрдХрдХрд░ рд░рдЦेрдЧें, рдЖрдкрдХा рдм्‍рд▓ैрдбрд░ рдмैрдХ्‍рдЯीрд░िрдпों рдХो рдЕрдзिрдХ рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░ рдХрдИ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╕्‍рд╡ाрд╕्‍рде्‍рдп рдЬोрдЦिрдо рдХा рдХाрд░рдг рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै।


рдХिрдбрдиी рдоें рд╕्‍рдЯोрди

рдпूрд░ीрди рдХो рдПрдХ рд╕े рджो рдШंрдЯे рд░ोрдХрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдорд╣िрд▓ाрдУं рд╡ рдХाрдордХाрдЬी рдпुрд╡ाрдУं рдоें рдпूрд░ीрди рд╕ंрдмंрдзी рджिрдХ्рдХрддें рдЖрддी рд╣ै। рдЬिрд╕рдоें рд╢ुрд░ूрдЖрдд рдм्рд▓ेрдбрд░ рдоें рджрд░्рдж рд╣ोрддा рд╣ै। рд╕ाрде рд╣ी 8 рд╕े 10 рдШंрдЯे рдмैрда рдХрд░ рдХाрдо рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдпुрд╡ाрдУं рдХो рдпूрд░ीрди рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ी рддрдм рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ोрддी рд╣ैं, рдЬрдмрдХि рд╡рд╣ рдХाрд░्рдп рдХрд░рдиे рдХी рд╕्рдеिрддि рдмрджрд▓рддे рд╣ैं। рдЬрдмрдХि рдЗрд╕ рджौрд░ाрди рдХिрдбрдиी рд╕े рдпूрд░िрдирд░ी рдм्рд▓ेрдбрд░ рдоें рдкेрд╢ाрдм рдЗрдХрда्рдаा рд╣ोрддा рд░рд╣рддा рд╣ै। рд╣рд░ рдПрдХ рдоिрдирдЯ рдоें рджो рдПрдордПрд▓ рдпूрд░ीрди рдм्рд▓ेрдбрд░ рдоें рдкрд╣ुंрдЪрддा рд╣ै, рдЬिрд╕े рдк्рд░рддि рдПрдХ рд╕े рджो рдШंрдЯे рдХे рдмीрдЪ рдЦाрд▓ी рдХрд░ рджेрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдм्рд▓ेрдбрд░ рдЦाрд▓ी рдХрд░рдиे рдоें рддीрди рд╕े рдЪाрд░ рдоिрдирдЯ рдХी рджेрд░ी рдоें рдкेрд╢ाрдм рджोрдмाрд░ा рдХिрдбрдиी рдоें рд╡ाрдкрд╕ рдЬाрдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै, рдЗрд╕ рд╕्рдеिрддि рдХे рдмाрд░-рдмाрд░ рд╣ोрдиे рд╕े рдкрдерд░ी рдХी рд╢ुрд░ूрдЖрдд рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै। рдХ्рдпोंрдХि рдкेрд╢ाрдм рдоें рдпूрд░िрдпा рдФрд░ рдЕрдоिрдиो рдПрд╕िрдб рдЬैрд╕े рдЯॉрдХ्рд╕िрдХ рддрдд्рд╡ рд╣ोрддे рд╣ैं। 
Image Courtesy : Getty Images





рдпूрд░िрдирд░ी рдЯ्рд░ेрдХ्рдЯ рдЗंрдлेрдХ्рд╢рди

рдХрднी рднी рддेрдЬ рдЖрдпे рдпूрд░ीрди рдХो рд░ोрдХे рдирд╣ीं, рдЬрдм рднी рдпूрд░ीрди рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ो рддुрд░ंрдд рдЬाрдПं рд╡рд░рдиा рдпूрдЯीрдЖрдИ рд╣ोрдиे рдХा рдЦрддрд░ा рдмрдв़ рдЬाрдПрдЧा। рдпूрд░ीрди рд░ोрдХрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдпрд╣ рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдлैрд▓рддा рд╣ै। рдпूрд░ीрдирд░ी рдЯ्рд░ैрдХ्‍рдЯ рдЗंрдлेрдХ्‍рд╢рди рдпाрдиी рдоूрдд्рд░ рдоाрд░्рдЧ рдоें рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХो рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рдмीрдоाрд░ी рд╣ै, рдЗрд╕े рдпूрдЯीрдЖрдИ рдиाрдо рд╕े рднी рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै। рдоूрдд्рд░ рдоाрд░्рдЧ рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдЬीрд╡ाрдгु рдЬрди्рдп рд╕ंрдХ्рд░рдордг рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдоूрдд्рд░ рдоाрд░्рдЧ рдХा рдХोрдИ рднी рднाрдЧ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╣ाрд▓ांрдХि рдоूрдд्рд░ рдоें рддрд░рд╣-рддрд░рд╣ рдХे рдж्рд░рд╡ рд╣ोрддे рд╣ैं рдХिंрддु рдЗрд╕рдоें рдЬीрд╡ाрдгु рдирд╣ीं рд╣ोрддे। рдпूрдЯीрдЖрдИ рд╕े рдЧ्рд░рд╕िрдд рд╣ोрдиे рдкрд░ рдоूрдд्рд░ рдоें рдЬीрд╡ाрдгु рднी рдоौрдЬूрдж рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЬрдм рдоूрдд्рд░ाрд╢рдп рдпा рдЧुрд░्рджे рдоें рдЬीрд╡ाрдгु рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░ рдЬाрддे рд╣ैं рдФрд░ рдмрдв़рдиे рд▓рдЧрддे рд╣ैं рддो рдпрд╣ рд╕्рдеिрддि рдЖрддी рд╣ै।
Image Courtesy : Getty Images




рдХिрдбрдиी рдлेрд▓िрдпрд░

рдХिрдбрдиी рдлेрд▓िрдпрд░ рдПрдХ рдоेрдбिрдХрд▓ рд╕рдорд╕्‍рдпा рд╣ै рдЬो рдХिрдбрдиी рдХे рдЕрдЪाрдирдХ рдм्‍рд▓рдб рд╕े рд╡िрд╖ाрдХ्‍рдд рдкрджाрд░्рдеों рдФрд░ рдЕрд╡рд╢ेрд╖ों рдХे рдлिрд▓्‍рдЯрд░ рдХрд░рдиे рдоें рдЕрд╕рдорд░्рде рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╣ोрддी рд╣ै। рдпूрд░ीрди рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╣рд░ рддрд░рд╣ рдХे рдЗंрдлेрдХ्рд╢рди рдХिрдбрдиी рдкрд░ рдмुрд░ा рдЕрд╕рд░ рдбाрд▓рддे рд╣ैं। рдмॉрдбी рдоें рдпूрд░िрдпा рдФрд░ рдХ्рд░िрдпрдЯिрдиीрди рджोрдиों рддрдд्рд╡ рдЬ्рдпाрджा рдмрдв़рдиे рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рдпूрд░ीрди рдХे рд╕ाрде рдмॉрдбी рд╕े рдмाрд╣рд░ рдирд╣ीं рдиिрдХрд▓ рдкाрддे рд╣ैं, рдЬिрд╕рдХे рдХाрд░рдг рдм्рд▓рдб рдХी рдоाрдд्рд░ा рдмрдв़рдиे рд▓рдЧрддी рд╣ै। рднूрдЦ рдХрдо рд▓рдЧрдиा, рдоिрддрд▓ी рд╡ рдЙрд▓्рдЯी рдЖрдиा, рдХрдордЬोрд░ी рд▓рдЧрдиा, рдердХाрди рд╣ोрдиा рд╕ाрдоाрди्рдп рд╕े рдХрдо рдкेрд╢ाрдм рдЖрдиा, рдКрддрдХों рдоें рддрд░рд▓ рдкрджाрд░्рде рд░ुрдХрдиे рд╕े рд╕ूрдЬрди рдЖрдиा рдЖрджि рдЗрд╕рдХे рд▓рдХ्рд╖рдг рд╣ै। 
Image Courtesy : Getty Images


рдпूрд░ीрди рдоें рдмрд╣ुрдд рдЕрдзिрдХ рдЧрд╣рд░ा рд╣ोрдиा

рдмрд╣ुрдд рдЕрдзिрдХ рджेрд░ рдпूрд░ीрди рдХो рд░ोрдХрдиे рд╕े рдпूрд░ीрди рдХा рд░ंрдЧ рднी рдмрджрд▓рдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै। рд╣ाрд▓ांрдХि рдРрд╕ा рд╣ोрдиे рдХे рдкीрдЫे рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рд╕ंрднाрд╡рдиा рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдХी рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдмीрдЯ, рдмेрд░ीрдЬ, рдЬाрдоुрди, рд╢рддрд╡ाрд░ी рдЬैрд╕े рдХुрдЫ рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рде рдХे рдХाрд░рдг рднी рдпूрд░ीрди рдХा рд░ंрдЧ рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрддा рд╣ै। рд╡िрдЯाрдоिрди рдмी рдпूрд░ीрди рдХे рд░ंрдЧ рдХो рд╣рд░े рдФрд░ рд╢рд▓рдЬрдо рд▓ाрд▓ рд░ंрдЧ рдоें рдмрджрд▓ рджेрддा рд╣ै। 
Image Courtesy : Getty Images


рдм्рд▓ैрдбрд░ рдХी рдоांрд╕рдкेрд╢िрдпां рдХрдордЬोрд░ рд╣ोрдиा


рдмाрдж рднी рдпрджि рддीрди рд╕े рдЪाрд░ рдоिрдирдЯ рднी рдкेрд╢ाрдм рдХो рд░ोрдХा рдЧрдпा рддो рдпूрд░िрди рдХे рдЯॉрдХ्рд╕िрдХ рддрдд्рд╡ рдХिрдбрдиी рдоें рд╡ाрдкрд╕ рдЪрд▓े рдЬाрддे рд╣ैं, рдЬिрд╕े рд░िрдЯेंрд╢рди рдСрдл рдпूрд░िрди рдХрд╣рддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдпूрд░ीрди рдмाрд░-рдмाрд░ рд░ोрдХрдиे рд╕े рдм्рд▓ैрдбрд░ рдХी рдоांрд╕рдкेрд╢िрдпां рдХрдордЬोрд░ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ैं рдФрд░ рдпрд╣ рдпूрд░ीрди рдХрд░рдиे рдХी рдХ्рд╖рдорддा рдХो рднी рдХрдо рдХрд░рддा рд╣ै। 
Image Courtesy : Getty Images






рдХेрд▓े рдХे рдЕрдирдЬाрдиे рдЙрдкрдпोрдЧ


рдХेрд▓े рдХे 9 рдЕрдирдЬाрдиे рдЙрдкрдпोрдЧ

рдХेрд▓ा рди рдХेрд╡рд▓ рд╣рдоाрд░े рд╕्‍рд╡ाрд╕्‍рде्‍рдп рдХे рд▓िрдП рдЕрдЪ्‍рдЫा рд╣ोрддा рд╣ै рдмрд▓्рдХि рдЗрд╕рд╕े рдЖрдк рдЕрдкрдиी рдд्‍рд╡рдЪा, рдмाрд▓ों рдФрд░ рдмрд╣ुрдд рд╕ाрд░े рдШрд░ेрд▓ू рдХाрдоों рдоें рднी рдЗрд╕्‍рддेрдоाрд▓ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЖрдЗрдП рдЬाрдиे рдХेрд▓े рдЕрдирдЬाрдиे рдЙрдкрдпोрдЧों рдХे рдмाрд░े рдоें।


рдХेрд▓े рдХे рдЕрдирдЬाрдиे рдЙрдкрдпोрдЧ

рдХेрд▓े рдХे рд╕्‍рд╡ाрд╕्‍рде्‍рдп рд▓ाрдн рдХे рдмाрд░े рдоें рд╣рдо рд╕рднी рдЬाрдирддे рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдХेрд▓े рдХे рдмрд╣ुрдд рд╕ाрд░े рдРрд╕े рдлाрдпрджे рднी рд╣ैं рдЬिрдирд╕े рд╣рдо рдЕрдирдЬाрди рд╣ैं। рдХेрд▓ा рди рдХेрд╡рд▓ рд╣рдоाрд░े рд╕्‍рд╡ाрд╕्‍рде्‍рдп рдХे рд▓िрдП рдЕрдЪ्‍рдЫा рд╣ोрддा рд╣ै рдмрд▓्рдХि рдЗрд╕рд╕े рдЖрдк рдЕрдкрдиी рдд्‍рд╡рдЪा, рдмाрд▓ों рдФрд░ рдмрд╣ुрдд рд╕ाрд░े рдШрд░ेрд▓ू рдХाрдоों рдоें рднी рдЗрд╕्‍рддेрдоाрд▓ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЖрдЗрдП рдЗрд╕ рд╕्‍рд▓ाрдЗрдб рд╢ो рдХे рдЬрд░िрдП рдЬाрдиे рдХेрд▓े рдЕрдирдЬाрдиे рдЙрдкрдпोрдЧों рдХे рдмाрд░े рдоें।


рддрдиाрд╡ рдХрдо рдХрд░ें

рдХेрд▓ा рддрдиाрд╡ рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै। рдХेрд▓े рдоें рдЯ्рд░ाрдЗрдк्рдЯोрдлाрди рдиाрдордХ рдПрдоिрдиो рдПрд╕िрдб рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬो рдоूрдб рдХो рд░िрд▓ैрдХ्рд╕ рдХрд░рддा рд╣ै। рддрдиाрд╡ рд╕े рдкीреЬ‍िрдд рд╡्‍рдпрдХ्рддि рдХो рдХेрд▓ा рдЦाрдиे рд╕े рдЕрдЪ्рдЫा рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ोрддा рд╣ै।


рдЬूрддे рдЪрдордХाрдПं рдХेрд▓ा

рдХेрд▓ा рдЬूрддे, рд▓ेрджрд░, рд╕िрд▓्‍рд╡рд░ рдкрд░ рдкॉрд▓िрд╢ рдХा рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै। рдХ्‍рдпा рдЖрдк рдХेрд▓े рдХे рдЗрд╕ рдЕрдж्рднुрдд рд▓ाрдн рдХे рдмाрд░े рдоें рдЬाрдирддे рд╣ै। рдирд╣ीं рддो рд╣рдо рдЖрдкрдХो рдмрддाрддे рд╣ै рдХि рдХेрд▓े рдХे рдЫिрд▓рдХे рдХो рдЬूрддे, рдЪрдореЬे рдФрд░ рд╕िрд▓्‍рд╡рд░ рдЬ्‍рд╡ैрд▓рд░ी рдкрд░ рд░рдЧреЬрдиे рд╕े рдЙрд╕рдоें рдЪрдордХ рдЖ рдЬाрддी рд╣ै।

рджांрдд рдХो рдоोрддिрдпों рд╕ा рдЪрдордХाрдПं

рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рдХि рдЖрдкрдХे рджांрдд рдоोрддिрдпों рд╕े рдЪрдордХрдиे рд▓рдЧें рддो рдХेрд▓े рдХे рдЫिрд▓рдХे рдХा рдЗрд╕्‍рддेрдоाрд▓ рдХрд░ें। рдм्рд░рд╢ рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж рдХेрд▓े рдХे рдЫिрд▓рдХे рдХो рд╣рд░ рджिрди рджांрдд рдоें рд░рдЧреЬрдиे рд╕े рдЙрдирдоें рдЪрдордХ рдЖ рдЬाрддी рд╣ै।


рдд्‍рд╡рдЪा рдХे рд▓िрдП рдлाрдпрджेрдоंрдж

рдЕрднी рддрдХ рдЖрдкрдиे рдХेрд▓े рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХेрд╡рд▓ рдЦाрдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рд╣ोрдЧा। рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕ рдмाрд░ рдЗрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдд्‍рд╡рдЪा рдХो рд╕्‍рд╡рд╕्‍рде рд╡ рдЪрдордХрджाрд░ рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдХрд░ें। рдХेрд▓े рдоें рд╡िрдЯाрдоिрди рд╕ी, рдП, рдкोрдЯैрд╢िрдпрдо, рдХैрд▓्рд╢िрдпрдо, рдлाрд╕्рдлोрд░рд╕ рд╡ рдХाрд░्рдмोрд╣ाрдЗрдб्рд░ेрдЯ्рд╕ рднрд░рдкूрд░ рдоाрдд्рд░ा рдоें рд╣ोрддे рд╣ैं, рдЬो рдд्‍рд╡рдЪा рдХे рд▓िрдП рдХрдИ рддрд░рд╣ рд╕े рдлाрдпрджेрдоंрдж рд╣ोрддे рд╣ै।


рдд्‍рд╡рдЪा рдХे рд▓िрдП рдоॉрдЗрд╕्рдЪрд░ाрдЗрдЬрд░ рд╣ै рдХेрд▓ा

рдХेрд▓ा рди рд╕िрд░्рдл рдЦाрдиे рдоें рд╕्рд╡ाрджिрд╖्рдЯ рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдПрдХ рдЕрдЪ्рдЫा рдоॉрдЗрд╢्‍рдЪрд░ाрдЗрдЬрд░ рднी рд╣ै। рдШрд░ рдкрд░ рдХेрд▓े рдХा рдлेрд╕ рдкैрдХ рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдЪौрдеाрдИ рдкрдХा рд╣ुрдЖ рдХेрд▓ा рд▓ें рдФрд░ рдЙрд╕рдоें рдПрдХ рдЪрдо्рдордЪ рд╢рд╣рдж рдФрд░ рдЖрдзा рдЪрдо्рдордЪ рджрд╣ी рдоिрд▓ा рд▓ें। рдЗрд╕े рдЕрдЪ्‍рдЫी рддрд░рд╣ рд╕े рдоिрдХ्‍рд╕ рдХрд░рдХे рдЕрдкрдиे рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдлेрд╕ рдкैрдХ рдХी рддрд░рд╣ рд▓рдЧाрдПं। рд▓рдЧрднрдЧ 10 рд╕े 15 рдоिрдирдЯ рдмाрдж рдЧुрдирдЧुрдиे рдкाрдиी рд╕े рдЪेрд╣рд░ा рд╕ाрдл рдХрд░ рд▓ें। рдЖрдкрдХी рдд्рд╡рдЪा рдХी рдЦोрдпी рд╣ुрдИ рдЪрдордХ рд╡ाрдкрд╕ рд▓ौрдЯ рдЖрдПрдЧी।

рдмाрд▓ों рдоें рд▓ाрдПं рдирдП рдЬाрди

рд▓рдЧाрддाрд░ рдХрд▓рд░िंрдЧ рдФрд░ рдХेрдоिрдХрд▓्‍рд╕ рд╕े рдЦрд░ाрдм рд╣ुрдП рдмाрд▓ों рдХो рдХेрд▓े рд╕े рдаीрдХ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рд╡िрдЯाрдоिрди рдмी рдФрд░ рд╕ी рдХा рд╕्рд░ोрдд рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдпрд╣ рдмेрд╣рддрд░ीрди рдкोрд╖рдг рджेрддा рд╣ै। рдкोрдЯैрд╢िрдпрдо рд╕े рднрд░рдкूрд░ рдХेрд▓ा рдмाрд▓ों рдХो рдоुрд▓ाрдпрдо рднी рдХрд░рддा рд╣ै। рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХे рдмाрд▓ рдмрд╣ुрдд рд░ूрдЦे рд╣ैं рддो рдПрдХ рдХेрд▓े рдХे рдЧूрджे рдоें рдПрдХ рдЪрдо्‍рдордЪ рдЧ्рд▓िрд╕рд░ीрди рдпा рд╢рд╣рдж рдоिрд▓ाрдХрд░ рдкैрдХ рдмрдиा рдХрд░ рдЕрдкрдиे рдмाрд▓ों рдоें рд▓рдЧाрдпें।

рдЬрд▓рди рдХрдо рдХрд░ें рдХेрд▓ा

рдЬрд▓ рдЬाрдиे рдкрд░ рдХेрд▓े рдХे рдЗрд╕्‍рддेрдоाрд▓ рд╕े рдЬрд▓рди рдХрдо рд╣ोрддी рд╣ैं। рдЫिрд▓рдХे рдХे рдХाрд░рдг рдХेрд▓ा рдиैрд╕рд░्рдЧिрдХ рд░ूрдк рдоें рд╣рдоेрд╢ा рд╢ुрдж्рдз рдФрд░ рд╕ंрдХ्рд░рдордг рдоुрдХ्рдд рд░рд╣рддा рд╣ै। рдЕрдЪ्рдЫे рдкрдХे рдХेрд▓े рдХा рдЧूрджा рд╢рд░ीрд░ рдХे рдЬрд▓े рд╣ुрдП рд╣िрд╕्рд╕े рдкрд░ рд▓рдЧाрдХрд░ рдХрдкреЬा рдмांрдз рджिрдпा рдЬाрдп рддो рддुрд░ंрдд рдЖрд░ाрдо рдоिрд▓рддा рд╣ै।

рдлрдЯी рдПрдбिрдпों рд╕े рджिрд▓ाрдПं рдиिрдЬाрдд

рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдлрдЯी рдПрдбिрдпों рдХी рд╕рдорд╕्‍рдпा рд╕े рдкрд░ेрд╢ाрди рд╣ै рддो рдХेрд▓ा рдЖрдкрдХो рд░ाрд╣рдд рджेрдЧा। рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдкैрд░ों рдХो рдЧрд░рдо рдкाрдиी рдоें рдбाрд▓ рдХрд░ рдк्‍рдпूрдоिрдХ рд╕्‍рдЯोрди рд╕े рд╕ाрдл рдХрд░ें। рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рдЙрд╕рдкрд░ рдХेрд▓े рдФрд░ рдиाрд░िрдпрд▓ рддेрд▓ рдоिрд▓ा рдкैрдХ рдмрдиाрдХрд░ рд▓рдЧा рджें। рдХुрдЫ рджेрд░ рдмाрдж рдЗрд╕े рдзो рд▓ें। рдиाрд░िрдпрд▓ рдФрд░ рдХेрд▓ा рд╡рд╕ा рдФрд░ рд╡िрдЯाрдоिрди рд╕े рднрд░рдкूрд░ рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬिрд╕рд╕े рдкैрд░ों рдХो рдирдоी рдоिрд▓рддी рд╣ै।


рд╡ाрд░्рдЯ्рд╕ рджूрд░ рднрдЧाрдПं

рд╡ाрд░्рдЯ्рд╕ рдЬिрд╕े рдорд╕्‍рд╕ों рдХी рд╕рдорд╕्‍рдпा рднी рдХрд╣рддे рд╣ै। рдЬो рдЕрдХ्‍рд╕рд░ рдкैрд░ों рдпा рд╣ाрдеों рдоें рдиिрдХрд▓ рдЖрддे рд╣ैं। рдЗрд╕े рджूрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХेрд▓ा рдмрд╣ुрдд рд╣ी рд▓ाрднрдХाрд░ी рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдЖрдкрдХो рдХेрд▓े рдХे рдЫिрд▓рдХे рдХो рдХेрд╡рд▓ рдЙрд╕ рдЬрдЧрд╣ рдкрд░ рд░рдЧреЬрдиा рд╣ोрдЧा рдФрд░ рд░ाрддрднрд░ рдРрд╕े рд╣ी рдЫोреЬ рджेрдиा рд╣ोрдЧा। рдЗрд╕рд╕े рджुрдмाрд░ा рдЙрд╕ рдЬрдЧрд╣ рдкрд░ рд╡ाрд░्рдЯ्рд╕ рдирд╣ीं рдиिрдХрд▓рддे।

рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░, 19 рдл़рд░рд╡рд░ी 2016

рдЬोрдХ्рд╕






рдкीрдкीрдПрдл рдЕрдХाрдЙंрдЯ


рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб




PPF Public Provident Fund Account In Hindi рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдЬिрд╕े рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рднрд╡िрд╖्рдп рдиिрдзि рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ैं| рдпрд╣ рдПрдХ рдмрдЪрдд рдЕрд░्рдеाрдд рдХрд░ рдмрдЪрдд рдЬрдоा рдпोрдЬрдиा рд╣ैं, рдЬिрд╕рдХी рд╢ुрд░ुрд╡ाрдд рд╡िрдд्рдд рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдиे 1968 рдоें рдХी рдеी | рдкीрдкीрдПрдл рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд▓ोрдЧों рдоें рдмрдЪрдд рдХी рднाрд╡рдиा рдмреЭाрдиा рднी рдеा, рдЬिрд╕рдоे рдЙрди्рд╣ें рдЯैрдХ्рд╕ рдмрдЪрдд рдХा рд▓ाрдн рджिрдпा рдЧрдпा рдеा | рдпрд╣ рдПрдХ рддрд░рд╣ рдХी рднрд╡िрд╖्рдп рдЬрдоा рдкूंрдЬी рд╣ैं рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕े рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рднрд╡िрд╖्рдп рдиिрдзि рдХрд╣рддे рд╣ैं |
рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдЦाрддा рдХिрд╕ी рднी рдбाрдХрдШрд░, SBI рдмैंрдХ рдХी рдХिрд╕ी рднी рд╢ाрдЦा рдЕрдерд╡ा рдХिрд╕ी рднी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдпрдХृрдд рдмैंрдХ рдоें рдЦोрд▓ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं рдЗрд╕рдХे рдЖрд▓ाрд╡ा рдЖрдИрд╕ीрдЖрдИрд╕ीрдЖрдИ рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рдмैंрдХ рдиे рднी Public Provident Fund рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рджी рд╣ैं |

рдХ्рдпा рд╣ैं рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдкीрдкीрдПрдл рдЕрдХाрдЙंрдЯ

Public Provident Fund Account In Hindi

рдпрд╣ рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рдмрдЪрдд рдЦाрддा рд╣ैं рдЬिрд╕рдоे рдЯैрдХ्рд╕/ рдХрд░ рдФрд░ рдм्рдпाрдЬ рдХी рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕ुрд╡िрдзा рджी рдЬाрддी рд╣ैं рддाрдХि рдЦाрддाрдзाрд░ी рдЗрд╕рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрдХрд░ рдкूंрдЬी рдЬрдоा рдХрд░ें рдФрд░ рдЕрдкрдиे рднрд╡िрд╖्рдп рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдХрд░ें | рдпрд╣ рдХिрд╕ी рднी рд░िрдЯाрдпрд░्рдЯ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд▓िрдП рдЙрдо्рдоीрдж рдХी рдмреЬी рдЖрд╢ा рд╣ैं |
рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдХे рдЕрди्рдп рдоुрдЦ्рдп рдмिंрджु 
  1. рдпोрдЧ्рдпрддा (Eligibility) :
  • рднाрд░рдд рдХा рдХोрдИ рднी рдиाрдЧрд░िрдХ рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдЦाрддा рдЦोрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ैं| рдЕрдЧрд░ рдЦाрддा рдХिрд╕ी рдЕрд╡рдпрд╕्рдХ /рдиाрдмाрд▓िрдХ рдХे рдиाрдо рд╕े рд▓िрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ैं, рддो рдЙрд╕ рдЦाрддे рдХी рджेрдЦ рд░ेрдЦ рдХा рдЬिрдо्рдоा рдиाрдмाрд▓िрдХ рдХे рдоाрддा рдкिрддा рдЕрдерд╡ा рдЕрди्рдп реШाрдиूрдиी рдкाрд▓рдХो рдХा рд╣ोрдЧा |
  • Public Provident Fund рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдЕрдк्рд░рд╡ाрд╕ी рднाрд░рддिрдпों рдХो рдирд╣ीं рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдЕрдЧрд░ рдпрд╣ рдЦाрддा рдЦोрд▓рдиे рдХे рдмाрдж рдиाрдЧрд░िрдХ рдЕрдк्рд░рд╡ाрд╕ी рд╣ोрддा рд╣ैं, рддो рд╡рд╣ рдЕрдкрдиा рдкीрдкीрдПрдл рдЦाрддा рдЬाрд░ी рд░рдЦ рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  1. рдиिрд╡ेрд╢ рдФрд░ рд░िрдЯрд░्рди (Investment Process):
    рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдЦाрддे рдоें рдзाрд░рдХ рдХो рди्рдпूрдирддрдо 500/ рдФрд░ рдЕрдзिрдХрддрдо 150000/ рд░ूрдкрдпे рдХी рд░ाрд╢ि рдЬрдоा рдХрд░рдиे рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╣ैं, рдХिрд╕ी рднी рд╕्рдеिрддी рдоें рдзाрд░рдХ 150000 рд╕े рдЬ्рдпाрджा рдХी рд░ाрд╢ि рдЦाрддे рдоें рдирд╣ीं рдбाрд▓ рд╕рдХрддा |рдпрд╣ рдиिрд╡ेрд╢ рдЦाрддाрдзाрд░ी рдк्рд░рддि рд╡рд░्рд╖ рдПрдХ рдХिрд╢्рдд рдпा рдЕрдзिрдХрддрдо 12 рдХिрд╢्рддों рдоें рдЬрдоा рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдЗрд╕ рдкрд░ рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ा рдм्рдпाрдЬ рд╡िрдд्рдд рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдж्рд╡ाрд░ा рддрдп рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ैं, рдЬो рдХि рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा 8.70 % рддрдп рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ैं | рдпрд╣ рдм्рдпाрдЬ 31 рдоाрд░्рдЪ рддрдХ рдЕрджा рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ैं |
  1. рдпोрдЬрдиा рдХी рдЕрд╡рдзि (Duration Rules):
    Public Provident Fund рдЦाрддे рдХी рдЕрд╡рдзि 15 рд╡рд░्рд╖ рдХी рд╣ोрддी рд╣ैं | рдПрд╡рдо 15 рд╡рд░्рд╖ рдкुрд░े рд╣ोрдиे рдкрд░ рдЦाрддाрдзाрд░рдХ рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЗрд╕े 5 – 5 рд╡рд░्рд╖ рдХे рдм्рд▓ाрдХ рдоें рдмрдвाрдпा рднी рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  2. рдЛрдг рд╕ुрд╡िрдзा (Loan Facility):
    рдзाрд░рдХ PPF рдЦाрддे рдкрд░ рдЛрдг рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдЛрдг рд╡рд╣ рдЦाрддा рдЦुрд▓рдиे рдХे рддीрд╕рд░े рд╡рд░्рд╖ рд╕े рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ैं |рдЛрдг рдХे рд╕рдордп рдм्рдпाрдЬ рджрд░ рдХे рдЖंрдХреЬे рдмрджрд▓ рдЬाрддे рд╣ैं |
  3. рдЖंрд╢िрдХ рдиिрдХाрд╕ी (Pre-mature Withdrawal Rules):
     рдЗрд╕ рдЦाрддे рдХा рд▓ॉрдХ рдХी рдЕрд╡рдзि 15 рд╡рд░्рд╖ рддрдп рдХी рдЧрдИ рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдзाрд░рдХ рдЕрдкрдиी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЖंрд╢िрдХ рдиिрдХाрд╕ी рднी рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ैं, рдЬिрд╕े Pre-mature Withdrawal рдХрд╣рддे рд╣ैं |рдЗрд╕рдХे рддрд╣рдд рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдЦाрддे рд╕े рдЕрдзिрдХрддрдо 50 % рд░ाрд╢ि рдиिрдХाрд▓ी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рд╕ुрд╡िрдзा рдЫрдЯрд╡े рд╕ाрд▓ рдХे реЩрдд्рдо рд╣ोрдиे рдкрд░ рдоिрд▓рддी рд╣ैं |
  4.  рдиाрдоांрдХрди (Nomination Facility):
    рдпрд╣ рдЦрддा рдХिрд╕ी рдХे рдиाрдо рд╕े рднी рдЦोрд▓ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं, рдиाрдмाрд▓िрдХ рдХा рднी Public Provident Fund рдмрдиाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं| рдЗрд╕ рдЦाрддे рдХे рдПрдХ рдпा рдЕрдзिрдХ рдЙрдд्рддрд░ाрдзिрдХाрд░ी рднी рдмрдиाрдпे рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं | рдЕрдЧрд░ рдзाрд░рдХ рдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ो рдЬाрдП, рддрдм рдЗрди рдЙрдд्рддрд░рджाрдпी рдХो PPF рдЦाрддे рдХा рдоाрд▓िрдХाрдиा рд╣реШ рдоिрд▓рддा рд╣ैं | рдЙрдд्рддрд░рджाрдпी рдЦाрддाрдзाрд░рдХ рд╕्рд╡рдпрдо рддрдп рдХрд░рддा рд╣ैं, рд╕ाрде рд╣ी рдЦाрддाрдзाрд░рдХ рдХी рдоृрдд्рдпु рдХे рдмाрдж рдЙрдд्рддрд░ाрдзिрдХाрд░ी рдХे рд╡ाрд░िрд╕ рд╣ोрдиे рдХा рдк्рд░рдоाрдг рд╣ोрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ैं
  5. рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп (Inactive Account Rules):
    рдЕрдЧрд░ рдЦाрддाрдзाрд░рдХ рдиे рди्рдпूрдирддрдо 500 рд░ूрдкрдпे рдЦाрддे рдоें рдирд╣ीं рдбाрд▓े рд╣ैं, рддрдм рдЦाрддे рдХो рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рд╕рдордЭा рдЬाрдпेрдЧा | рд╕ाрде рд╣ी рдЗрд╕ рдкрд░ рдк्рд░рддि рд╡рд░्рд╖ 50 рд░ूрдкрдпे рдХा рджंрдб рднी рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा | рдЕрддः рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдХो рдкुрди: рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрд╕рдоे рдк्рд░рддि рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рд╡рд░्рд╖ рдХे рд╣िрд╕ाрдм рд╕े рджंрдб рдПрд╡рдо рди्рдпूрдирддрдо 500 рд░ूрдкрдпे рджेрдиा рд╣ोрдЧा |
    рдзाрд░рдХ рдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ो рдЬाрдП, рддрдм рднी рдЦाрддा рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рдоाрдиा рдЬाрдпेрдЧा| рдПрд╡рдо рд╡ाрд░िрд╕ рдХो 15 рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ी рд░ाрд╢ि рдПрд╡рдо рдм्рдпाрдЬ рджे рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा | рдЗрд╕ рд╕्рдеिрддी рдоें рд╡ाрд░िрд╕ рдЗрд╕ рдЦाрддे рдХो рдЬाрд░ी рдирд╣ीं рд░рдЦ рд╕рдХрддा рд╣ै | рдФрд░ рд╕ाрде рд╣ी рдЙрд╕рдХे рдкाрд╕ рд╡ाрд░िрд╕ рд╣ोрдиे рдХा рдк्рд░рдоाрдг рдЬрд░ुрд░ी рд╣ैं |
  6. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг (Transfer Process):
    Public Provident Fund рдХो рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕ рд╕े рдмैंрдХ, рдмैंрдХ рд╕े рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕ рдЕрдерд╡ा рдПрдХ рдм्рд░ांрдЪ рд╕े рджूрд╕рд░ी рдм्рд░ांрдЪ рдоें рдЯ्рд░ाрди्рд╕рдлрд░ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  • PPF рдЯ्рд░ाрди्рд╕рдлрд░ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдлॉрд░्рдо рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ैं, рдЬिрд╕े рднрд░рдХрд░ рдзाрд░рдХ рдЕрдкрдиे рдмैंрдХ рдоें рдЬрдоा рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  • рдмैंрдХ рдЙрд╕ рдлॉрд░्рдо рдФрд░ PPF рдЦाрддे рдХे рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ,рдзाрд░рдХ рдХी рдкाрд╕рдмुрдХ рдПрд╡рдо рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рдХी рдк्рд░рддि рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕ рдпा рдЕрди्рдп рдмैंрдХ рдм्рд░ांрдЪ рдЬрд╣ाँ рдЦाрддा рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░िрдд рдХрд░рдиा рд╣ैं рд╡рд╣ाँ рднेрдЬрддा рд╣ैं |
  • рдЕрди्рдп рдмैंрдХ рдЙрди рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬो рдХो рд╡ेрд░ीрдлाрдИ рдХрд░рдХे рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдЦाрддा рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░िрдд рдХे рд▓िрдП рд░ाреЫी рд╣ोрддी рд╣ैं |
  • рдзाрд░рдХ рдЪाрд╣े рддो рдкीрдкीрдПрдл рдХा рд╡ाрд░िрд╕ рдмрджрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ैं, рд╕ाрде рд╣ी рдзाрд░рдХ рдХो KYC рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдЬрдоा рдХрд░рдиा рднी рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ोрддा рд╣ैं |
9. рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдкрд░ рдЯैрдХ्рд╕ рд╕ुрд╡िрдзा :
рдЗрд╕ рдЦाрддे рдкрд░ рдЯैрдХ्рд╕ рдирд╣ीं рд▓рдЧрддा| рдпрд╣ 80 C рд╕ेрдХ्рд╢рди рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЯैрдХ्рд╕ рдл्рд░ी рдпोрдЬрдиा рд╣ैं, рдЬिрд╕े рдХрд░ рдмрдЪрдд рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ैं | рдоूрд▓ рдХे рд╕ाрде рдм्рдпाрдЬ рднी рдЯैрдХ्рд╕ рдл्рд░ी рд╣ोрддा рд╣ै |
рдоुрдЦ्рдп рдмिंрджुрдЬाрдирдХाрд░ी
1рдпोрдЧ्рдпрддाрднाрд░рддीрдп
2рдЖрдпु рд╕ीрдоाрдирд╣ीं
3рдиाрдоांрдХрдирдмाрд▓िрдЧ рд╕्рд╡рдпрдо рдЕрдкрдиे рдиाрдо рд╕े рдЦाрддा рдЦोрд▓ рд╕рдХрддे рд╣ैं | рд▓ेрдХिрди рдиाрдмाрд▓िрдХ рдХे рд▓िрдП рдЦाрддा рдзाрд░ी рддो рд╡ो рд╕्рд╡рдпं рд╣ोंрдЧे рдкрд░ рдЦाрддे рдХी реЫिрдо्рдоेрджाрд░ी рдкाрд▓рдХ рдХी рд╣ोрдЧी |
4рд╕्рдеाрдиPPF рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕, рд╕рд░рдХाрд░ी рдмैंрдХ рдПрд╡рдо рдиिрдЬी рдмैंрдХ рдЖрдИрд╕ीрдЖрдИрд╕ीрдЖрдИ рдоें рд╣ैं |
5рдЕрдзिрдХрддрдо рдЦाрддा рд╕ंрдЦ्рдпाPPF рдЕрдХाрдЙंрдЯ  рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╣ी рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ैं
6рди्рдпूрдирддрдо рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рд░ाрд╢ि500 рд░ुрдкрдпे
7рдЕрдзिрдХрддрдо рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рд░ाрд╢ि 150000
8рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдм्рдпाрдЬ рджрд░8.70%
9рд▓ॉрдХ-рдЗрди-рдЕрд╡рдзिрди्рдпूрдирддрдо 15 рд╕ाрд▓ рдФрд░ рдлिрд░ 5 рд╕ाрд▓ рдХे рдм्рд▓ॉрдХ рдоें।
10рдЦाрддा рдЯ्рд░ाрди्рд╕рдлрд░ рд╕рд╡िрдзाрд╣ाँ
11рджंрдбрдЕрдЧрд░ рди्рдпूрдирддрдо рд░ाрд╢ि рд╕े рдХрдо рдХा рдпोрдЧрджाрди рдХрд░рддे рд╣ैं рддो 50 рд░ुрдкे рдХा рджंрдб рджेрдиा рдкреЬрддा рд╣ैं
12рд░ाрд╢ि рдЬрдоा рдХрд░рдиे рдХे рддрд░ीрдХेрдирдХрдж рдпा рдбिрдоांрдб рдб्рд░ाрдл्рдЯ рдпा рдЪेрдХ рд╕ाрде рд╣ी рдПрдХ рдоुрд╢्рдд рдЕрдерд╡ा рдЕрдзिрдХрддрдо 12 рдХिрд╢्рдд
13рдЖंрд╢िрдХ рдиिрдХाрд╕ी6 рд╡े рд╡рд░्рд╖ рдХे рдЕंрдд рдоें 50 % рд░ाрд╢ि
14рдЛрдг рд╕ुрд╡िрдзाрдзाрд░рдХ рддीрд╕рд░े рд╡рд░्рд╖ рдоें рдЙрдзाрд░ рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ैं |
15рдЯैрдХ्рд╕ेрд╢рдирдХोрдИ рдЯैрдХ्рд╕ рдирд╣ीं рд╣ै
17рдм्рдпाрдЬ рд╕ुрд╡िрдзा рдоूрд▓ рдПрд╡рдо рдм्рдпाрдЬ рджोрдиों рдкрд░ рдЪрдХ्рд░рд╡рд░्рддी рдм्рдпाрдЬ рдоिрд▓ेрдЧा
16рдЯैрдХ्рд╕ рд╕ुрд╡िрдзा80 C рдХे рддрд╣рдд рдоूрд▓ рдПрд╡рдо рдм्рдпाрдЬ рджोрдиों рдХрд░/ рдЯैрдХ्рд╕ рдоुрдХ्рдд рд╣ोंрдЧे

рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдкीрдкीрдПрдл рдЕрдХाрдЙंрдЯ рдЖрдкрдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдХे рд▓िрдП рд▓िрдЦा рдЧрдпा рд╣ैं рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдмрд╣ुрдд рд▓ाрднрдХाрд░ी рд╣ैं, рдЬो рдЖрдкрдХे рднрд╡िрд╖्рдп рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдХрд░рддी рд╣ैं, рдЗрд╕рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдмрдиे |

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Vikas Patra) рдЬो рдХि рдПрдХ рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдпोрдЬрдиा рд╣ुрдЖ рдХрд░рддी рдеी 2014 рд╕े рдЗрд╕े рд╡ाрдкрд╕ рд▓ाрдпा рдЧрдпा рд╣ैं | рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ 1988 рдоें рд╢ुрд░ू рдХिрдпे рдЧрдпे рдеे рд▓ेрдХिрди рд╡िрдЧрдд рдХुрдЫ рд╡рд░्рд╖ рдкрд╣рд▓े 2011 рдоें рдЗрд╕рдХे рджुрд░ूрдкрдпोрдЧ рдХी рдмाрдд рд╕ाрдордиे рдЖрдИ рдЕрддः рдЗрд╕े рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдмंрдж рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा |
рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Vikas Patra) рдХो рдкुрди: рдЬीрд╡рди рджाрди рджिрдпा рдЧрдпा рдЬिрд╕рдХा рдЙрджрдШोрд╖ рд╡िрдд्рддрдоंрдд्рд░ी рдЕрд░ुрдг рдЬेрдЯрд▓ी рдиे рдирд╡ंрдмрд░ 2014 рдоें рдХिрдпा |
рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Vikas Patra) рдЫोрдЯे рдиिрд╡ेрд╢ рдХे рд▓िрдП рдХाрдлी рдкрд╕ंрдж рдХिрдпे рдЬाрддे рд╣ैं | рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдоें рдХрдИ рд▓ोрдЧो рдиे рд╡्рдпрдп рдХिрдпा рдФрд░ рд╕рднी рдХो рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдоें рд╡्рдпрдп рдХрд░рдХे рд╕ंрддुрд╖्рдЯि рднी рд░рд╣ी |рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдХी рд▓ोрдХрдк्рд░िрдпрддा рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рд╣ी рдЗрд╕े рд╡ाрдкрд╕ рд▓ाрдпा рдЧрдпा рд╣ैं |

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬाрдирдХाрд░ी 

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмिंрджु Impotant Points For Kisan Vikas Patra In Hindi

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рдпोрдЧ्рдпрддा Eligibility For Kisan Vikas Patra In Hindi

  • рднाрд░рддीрдп рд╡्рдпрд╕्рдХ рдЬिрд╕рдХी рдЙрдо्рд░ 18 рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ो
  • рдЕрд╡рдпрд╕्рдХ рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдЙрд╕рдХे рдкाрд▓рдХो рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ реЩрд░ीрджा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  • рдХिрд╕ी рд╕ंрд╕्рдеा/ рдЯ्рд░рд╕्рдЯ рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рд▓िрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  • рджो рд╡्рдпрд╕्рдХो рдж्рд╡ाрд░ा рдЬॉрдЗंрдЯ рд╕्рдХीрдо рдХे рддрд╣рдд рднी рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ реЩрд░ीрджे рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं |

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдХे рдк्рд░рдХाрд░  Types Of Kisan Vikas Patra In Hindi

рдпрд╣ рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд░ाрд╢ि рдоें рдмाँрдЯे рдЧрдпे рд╣ैं | рдзाрд░рдХ рдЕрдкрдиी рд╕ुрд╡िрдзा рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЗрдирдХा рдЪुрдиाрд╡ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  • 1000
  • 5000
  • 10000
  • 50000

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдкेрдоेंрдЯ рдоोрдб Payment Mode For Kisan Viakas Patra In Hindi

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдХिрд╕ी рднी рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕/ рдмैंрдХ рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं рдЬिрд╕рдХे рд▓िрдП рднुрдЧрддाрди рдиिрдо्рди рддрд░ीрдХों рд╕े рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  • рдХैрд╢ рдкेрдоेंрдЯ
  • рдЪेрдХ
  • рдбिрдоांрдб рдб्рд░ाрдл्рдЯ
  • рдЙрд╕ी рдмैंрдХ рдХे рд╕ेрд╡िंрдЧ рдЕрдХाрдЙंрдЯ рдХे рд╡िрдб्рд░ाрд╡рд▓ рдлॉрд░्рдо рдкрд░ рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдХे рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рдж्рд╡ाрд░ा
рдХैрд╢ рдкेрдоेंрдЯ рдХे рдЬрд░िрдпे рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдЙрд╕ी рд╡рдХ्рдд рд╣ाрде рдоें рджे рджिрдП рдЬाрддे рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдЪेрдХ рдпा рдбिрдоांрдб рдб्рд░ाрдл्рдЯ рдпा рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рддрд░ीрдХे рд╕े рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra)  рдЦрд░ीрджрдиे рдкрд░ рдкрдд्рд░ рдХुрдЫ рд╕рдордп рдмाрдж рдзाрд░рдХ рдХो рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ैं |

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдХे рд▓ाрдн Benefits Of Kisan Viakas Patra In Hindi

  • 100 рдорд╣ीрдиे рдоें рдкрдд्рд░ рдХी рдХीрдордд 2 рдЧुрдиी рд╣ोрдЧी рдЕрд░्рдеाрдд рдЖрдкрдиे рдЬिрддрдиा рдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯ рдХिрдпा рд╣ैं рдЙрд╕рдХा рджो рдЧुрдиा рдЖрдкрдХो рдоिрд▓ेрдЧा |
  • рдЬिрд╕рдоे рд╡рд░्рддрдоाрди рдм्рдпाрдЬ рджрд░ 8.70% рд╣ैं
  • рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдЯ्рд░ाрди्рд╕рдлрд░ рдХिрдпे рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं рдЕрд░्рдеाрдд рдзाрд░рдХ рдЗрд╕े рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдХो рджे рд╕рдХрддा рд╣ैं рдЬिрд╕рдХे рд▓िрдП рдмैंрдХ рдЕрдерд╡ा рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕ рдХे рдСрдлिрд╕рд░ рдХो рдПрдк्рд▓ीрдХेрд╢рди рджेрдиी рд╣ोрдЧी рд▓ेрдХिрди рдЕрди्рдп рдзाрд░рдХ рднी рдкॉрд▓िрд╕ी рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рдпोрдЧ्рдп рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдпे |

рдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рд▓िрдоिрдЯेрд╢рди :

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдХे рд▓िрдП рдзाрд░рдХ рдХो рди्рдпूрдирддрдо 1000 рд░ुрдкрдпे рд╡्рдпрдп рдХрд░рдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдЕрдзिрдХрддрдо рдкрд░ рдХोрдИ рдмंрдзрди рдирд╣ीं рд╣ैं | рдзाрд░рдХ рдЬिрддрдиे рдЪाрд╣े рдЙрддрдиे рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ैं |

рдЯैрдХ्рд╕ рдмेрдиेрдлिрдЯ्рд╕:

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдкрд░ рдХिрд╕ी рднी рддрд░рд╣ рдХा рдЯैрдХ्рд╕ рдмेрдиिрдлिрдЯ рдирд╣ीं рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдиिрдХाрд╕ी рдХे рд╡рдХ्рдд рдк्рд░ाрдк्рдд рд░ाрд╢ि рдХो рдЯैрдХ्рд╕ рдл्рд░ी/ рдХрд░ рдоुрдХ्рдд рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ैं |

рд╡िрдб्рд░ाрд╡рд▓ рд╕्рдХीрдо :

  • рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) 100 рдорд╣ीрдиे рдЕрд░्рдеाрдд 8 рд╡рд░्рд╖ 4 рдорд╣ीрдиे рдоें рдкुрд░े рд╣ोंрдЧे рдЬिрд╕рдХे рдмाрдж рдзाрд░рдХ рдХो рджो рдЧुрдиी рд░ाрд╢ि рдоिрд▓ेрдЧी |
  • рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдХी рдкрд░िрдкрдХ्рд╡рддा рдЕрд╡рдзि 30 рдорд╣ीрдиे рдЕрд░्рдеाрдд 2 рд╡рд░्рд╖ 6 рдорд╣ीрдиे рд╣ैं |
  • рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдоें рдк्рд░ी рдоेрдЪ्рдпुрд░ рд╡िрдб्рд░ाрд╡рд▓ рдЕрд░्рдеाрдд рд╕рдордп рд╕े рдкूрд░ी рдзрди рдиिрдХाрд╕ी рдХा рдХोрдИ рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдирд╣ीं рд╣ैं |
  • рдк्рд░ी рдоेрдЪ्рдпुрд░ рд╡िрдб्рд░ाрд╡рд▓ рдЙрд╕ी рд╕्рдеिрддी рдоें рд╕ंрднрд╡ рд╣ैं рдЬрдм рдзाрд░рдХ рдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ो рдЬाрдП рдЙрд╕рдХे рд▓िрдП рдЙрдЪिрдд рдХाрд░्рдпрд╡ाрд╣ी рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рд╣ैं |рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рднी 30 рдорд╣ीрдиे рдХी рдЕрд╡рдзि рдХे рдмाрдж рд╣ी рд╕ंрднрд╡ рд╣ैं\

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ Important Papers For Kisan Vikas Patra  In Hindi

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдХे рд▓िрдП рдзाрд░рдХ рдХो рдиिрдо्рди рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕ рдЕрдерд╡ा рдмैंрдХ рдоें рджेрдиा рд╣ोрдЧा
  • рджो рдкाрд╕рдкोрд░्рдЯ рд╕ाрдЗреЫ рдлोрдЯो
  • рдЖрдЗрдбेंрдЯिрдЯी рдХाрд░्рдб (рд░ाрд╢рди рдХाрд░्рдб, рдЪुрдиाрд╡ рдкрд░िрдЪрдп рдкрдд्рд░,рдкाрд╕рдкोрд░्рдЯ, рдб्рд░ाрдЗрд╡िंрдЧ рд▓ाрдЗрд╕ेрди्рд╕ рдЖрджि |)
  • рдПрдб्рд░ेрд╕ рдк्рд░ूрдл (рдмिрдЬрд▓ी рдмिрд▓,рдЯेрд▓ीрдлोрди рдмिрд▓,рдмैंрдХ рдкाрд╕рдмुрдХ рдЖрджि )
  • рдЕрдЧрд░ рдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯрдоेंрдЯ 50000 рд░ूрдкрдпे рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХा рд╣ैं рдЙрд╕ рд╕्рдеिрддी рдоें рдкैрди рдХाрд░्рдб рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ैं |

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдХे рдЦो рдЬाрдиे рдкрд░ :

рдЕрдЧрд░ рдХिрд╕ी рдХाрд░рдг рд╕े рдзाрд░рдХ рдХा  рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдЦो рдЬाрддा рд╣ैं рдпा рдЪोрд░ी рдХрд░ рд▓िрдпा рдЬाрддा рд╣ैं рддो рд╡рд╣ рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕ рдЕрдерд╡ा рдмैंрдХ рд╕े рдЙрд╕े рдкुрди: рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ैं |

рд▓ोрди рдмेрдиेрдлिрдЯ्рд╕ Loan benefits in Kisan Viakas Patra In Hindi

рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдкреЬрдиे рдкрд░ рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдХो рдмैंрдХ рд╕े рдЛрдг/ рд▓ोрди рд▓ेрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд░ूрдк рдоें рдЧिрд░рд╡ी рднी рд░рдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं |
рдЯेрдмрд▓ 1000 рд░ुрдкрдпे рдХे рднुрдЧрддाрди рдкрд░ рдХिрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдоें рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдХो рдХिрддрдиी рд░ाрд╢ि рдоिрд▓ेрдЧी
рд╕рдордп рдЕрд╡рдзिрдк्рд░ाрдк्рдд рд░ाрд╢ि
2.5 рд╡рд░्рд╖ – 3  рд╡рд░्рд╖1201
3 рд╡рд░्рд╖ – 3.5 рд╡рд░्рд╖1246
3.5 рд╡рд░्рд╖ – 4 рд╡рд░्рд╖1293
4 рд╡рд░्рд╖- 4.5 рд╡рд░्рд╖1341
4.5 рд╡рд░्рд╖- 5 рд╡рд░्рд╖1391
5 рд╡рд░्рд╖- 5.5 рд╡рд░्рд╖1443
5.5 рд╡рд░्рд╖ – 6 рд╡рд░्рд╖1497
6 рд╡рд░्рд╖- 6.5 рд╡рд░्рд╖1553
6.5 рд╡рд░्рд╖- 7 рд╡рд░्рд╖1611
7 рд╡рд░्рд╖- 7.5 рд╡рд░्рд╖1671
7.5 рд╡рд░्рд╖- 8 рд╡рд░्рд╖1733
8 рд╡рд░्рд╖ (рд╡рдпрд╕्рдХрддा рдХी рдЕрд╡рдзि рдХे рдкूрд░्рд╡ )1798
рд╡рдпрд╕्рдХрддा рдХी рдЕрд╡рдзि рдкूрд░्рдг рд╣ोрдиे рдкрд░2000
рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд рд╕ाрд░рдгी рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдзाрд░рдХ рдЕрдкрдиे рдХे рд╡्рдпрдп рдХे рд╣िрд╕ाрдм рд╕े рдЙрд╕े рдХिрддрдиा рдзрди рдоिрд▓ेрдЧा рдЙрд╕рдХा рдЕрдиुрдоाрди рд▓рдЧा рд╕рдХрддा рд╣ैं |
рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдПрдХ рдмрд╣ुрдд рдк्рд░рдЪрд▓िрдд рдпोрдЬрдиा рд░рд╣ी рд╣ैं рдЬो рдХि рдЫोрдЯे рдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯрд░ рдХे рд▓िрдП рдХाрдлी рдлाрдпрджेрдоंрдж рд╕ाрдмिрдд рд╣ुрдИ рд╣ैं рдкрд░ рдЗрд╕рдХे рдмंрдж рд╣ो рдЬाрдиे рд╕े рдХрдИ рд▓ोрдЧ рдиिрд░ाрд╢ рдеे рд▓ेрдХिрди рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЗрд╕े рдеोрдбा рдмрджрд▓ рдХрд░ рд╡ाрдкрд╕ рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рд╣ैं |
рдкूрд░्рд╡ рдПрд╡рдо рд╡рд░्рдд्рддрдоाрди рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдоें рднेрдж
Difference Between Year 1988 Kisan Vikas Patra 2014 Kisan Vikas Patra In Hindi :
рдХ्рд░рдоांрдХрдЕंрддрд░ рдмिंрджु1988 рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░2014 рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░
1рд╕рдордп рдЕрд╡рдзि8 рд╡рд░्рд╖ 7 рдорд╣ीрдиे8 рд╡рд░्рд╖ 4 рдорд╣ीрдиे 
2рд▓ाрднрджो рдЧुрдиाрджो рдЧुрдиा
3рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдХीрдордд100, 500, 1000, 5000 10,000 рд░ुрдкрдпे1000, 5000, 10,000 50,000 рд░ुрдкрдпे
4рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдЪрдХ्рд░рд╡рд░्рддी рдм्рдпाрдЬ рджрд░8.2 %8.7 %
5рдкैрди рдХाрд░्рдбрдкैрди рдХाрд░्рдб рдЬрд░ुрд░ी рдирд╣ीं50000 рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХे рд╡्рдпрдп рдкрд░ рдкैрди рдХाрд░्рдб рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ैं рдПрд╡рдо 10 рд▓ाрдЦ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХे рд╡्рдпрдп рдкрд░ рдЖрдкрдХो рдХрдоाрдИ рдХा рдм्рдпौрд░ा рджेрдиा рд╣ोрдЧा |
рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдПрдХ рдиिрд╡ेрд╢ рдХा рдПрдХ рдЕрдЪ्рдЫा рдПрд╡рдо рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдЬрд░िрдпा рд╣ैं рдЗрд╕े рдкुрдирд╣ рд▓ाрдпा рдЧрдпा рд╣ैं рдЗрд╕рдХा рдлाрдпрджा рдЕрд╡рд╢्рдп рдЙрдаाрдпे |