рд╢ुрдХ्рд░рд╡ाрд░, 19 рдл़рд░рд╡рд░ी 2016

рдкीрдкीрдПрдл рдЕрдХाрдЙंрдЯ


рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб




PPF Public Provident Fund Account In Hindi рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдЬिрд╕े рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рднрд╡िрд╖्рдп рдиिрдзि рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ैं| рдпрд╣ рдПрдХ рдмрдЪрдд рдЕрд░्рдеाрдд рдХрд░ рдмрдЪрдд рдЬрдоा рдпोрдЬрдиा рд╣ैं, рдЬिрд╕рдХी рд╢ुрд░ुрд╡ाрдд рд╡िрдд्рдд рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдиे 1968 рдоें рдХी рдеी | рдкीрдкीрдПрдл рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд▓ोрдЧों рдоें рдмрдЪрдд рдХी рднाрд╡рдиा рдмреЭाрдиा рднी рдеा, рдЬिрд╕рдоे рдЙрди्рд╣ें рдЯैрдХ्рд╕ рдмрдЪрдд рдХा рд▓ाрдн рджिрдпा рдЧрдпा рдеा | рдпрд╣ рдПрдХ рддрд░рд╣ рдХी рднрд╡िрд╖्рдп рдЬрдоा рдкूंрдЬी рд╣ैं рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕े рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рднрд╡िрд╖्рдп рдиिрдзि рдХрд╣рддे рд╣ैं |
рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдЦाрддा рдХिрд╕ी рднी рдбाрдХрдШрд░, SBI рдмैंрдХ рдХी рдХिрд╕ी рднी рд╢ाрдЦा рдЕрдерд╡ा рдХिрд╕ी рднी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдпрдХृрдд рдмैंрдХ рдоें рдЦोрд▓ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं рдЗрд╕рдХे рдЖрд▓ाрд╡ा рдЖрдИрд╕ीрдЖрдИрд╕ीрдЖрдИ рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рдмैंрдХ рдиे рднी Public Provident Fund рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рджी рд╣ैं |

рдХ्рдпा рд╣ैं рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдкीрдкीрдПрдл рдЕрдХाрдЙंрдЯ

Public Provident Fund Account In Hindi

рдпрд╣ рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХा рдмрдЪрдд рдЦाрддा рд╣ैं рдЬिрд╕рдоे рдЯैрдХ्рд╕/ рдХрд░ рдФрд░ рдм्рдпाрдЬ рдХी рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕ुрд╡िрдзा рджी рдЬाрддी рд╣ैं рддाрдХि рдЦाрддाрдзाрд░ी рдЗрд╕рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ोрдХрд░ рдкूंрдЬी рдЬрдоा рдХрд░ें рдФрд░ рдЕрдкрдиे рднрд╡िрд╖्рдп рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдХрд░ें | рдпрд╣ рдХिрд╕ी рднी рд░िрдЯाрдпрд░्рдЯ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд▓िрдП рдЙрдо्рдоीрдж рдХी рдмреЬी рдЖрд╢ा рд╣ैं |
рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдХे рдЕрди्рдп рдоुрдЦ्рдп рдмिंрджु 
  1. рдпोрдЧ्рдпрддा (Eligibility) :
  • рднाрд░рдд рдХा рдХोрдИ рднी рдиाрдЧрд░िрдХ рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдЦाрддा рдЦोрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ैं| рдЕрдЧрд░ рдЦाрддा рдХिрд╕ी рдЕрд╡рдпрд╕्рдХ /рдиाрдмाрд▓िрдХ рдХे рдиाрдо рд╕े рд▓िрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ैं, рддो рдЙрд╕ рдЦाрддे рдХी рджेрдЦ рд░ेрдЦ рдХा рдЬिрдо्рдоा рдиाрдмाрд▓िрдХ рдХे рдоाрддा рдкिрддा рдЕрдерд╡ा рдЕрди्рдп реШाрдиूрдиी рдкाрд▓рдХो рдХा рд╣ोрдЧा |
  • Public Provident Fund рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдЕрдк्рд░рд╡ाрд╕ी рднाрд░рддिрдпों рдХो рдирд╣ीं рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдЕрдЧрд░ рдпрд╣ рдЦाрддा рдЦोрд▓рдиे рдХे рдмाрдж рдиाрдЧрд░िрдХ рдЕрдк्рд░рд╡ाрд╕ी рд╣ोрддा рд╣ैं, рддो рд╡рд╣ рдЕрдкрдиा рдкीрдкीрдПрдл рдЦाрддा рдЬाрд░ी рд░рдЦ рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  1. рдиिрд╡ेрд╢ рдФрд░ рд░िрдЯрд░्рди (Investment Process):
    рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдЦाрддे рдоें рдзाрд░рдХ рдХो рди्рдпूрдирддрдо 500/ рдФрд░ рдЕрдзिрдХрддрдо 150000/ рд░ूрдкрдпे рдХी рд░ाрд╢ि рдЬрдоा рдХрд░рдиे рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╣ैं, рдХिрд╕ी рднी рд╕्рдеिрддी рдоें рдзाрд░рдХ 150000 рд╕े рдЬ्рдпाрджा рдХी рд░ाрд╢ि рдЦाрддे рдоें рдирд╣ीं рдбाрд▓ рд╕рдХрддा |рдпрд╣ рдиिрд╡ेрд╢ рдЦाрддाрдзाрд░ी рдк्рд░рддि рд╡рд░्рд╖ рдПрдХ рдХिрд╢्рдд рдпा рдЕрдзिрдХрддрдо 12 рдХिрд╢्рддों рдоें рдЬрдоा рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдЗрд╕ рдкрд░ рдоिрд▓рдиे рд╡ाрд▓ा рдм्рдпाрдЬ рд╡िрдд्рдд рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдж्рд╡ाрд░ा рддрдп рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ैं, рдЬो рдХि рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा 8.70 % рддрдп рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ैं | рдпрд╣ рдм्рдпाрдЬ 31 рдоाрд░्рдЪ рддрдХ рдЕрджा рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ैं |
  1. рдпोрдЬрдиा рдХी рдЕрд╡рдзि (Duration Rules):
    Public Provident Fund рдЦाрддे рдХी рдЕрд╡рдзि 15 рд╡рд░्рд╖ рдХी рд╣ोрддी рд╣ैं | рдПрд╡рдо 15 рд╡рд░्рд╖ рдкुрд░े рд╣ोрдиे рдкрд░ рдЦाрддाрдзाрд░рдХ рдХी рдЗрдЪ्рдЫा рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЗрд╕े 5 – 5 рд╡рд░्рд╖ рдХे рдм्рд▓ाрдХ рдоें рдмрдвाрдпा рднी рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  2. рдЛрдг рд╕ुрд╡िрдзा (Loan Facility):
    рдзाрд░рдХ PPF рдЦाрддे рдкрд░ рдЛрдг рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдЛрдг рд╡рд╣ рдЦाрддा рдЦुрд▓рдиे рдХे рддीрд╕рд░े рд╡рд░्рд╖ рд╕े рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ैं |рдЛрдг рдХे рд╕рдордп рдм्рдпाрдЬ рджрд░ рдХे рдЖंрдХреЬे рдмрджрд▓ рдЬाрддे рд╣ैं |
  3. рдЖंрд╢िрдХ рдиिрдХाрд╕ी (Pre-mature Withdrawal Rules):
     рдЗрд╕ рдЦाрддे рдХा рд▓ॉрдХ рдХी рдЕрд╡рдзि 15 рд╡рд░्рд╖ рддрдп рдХी рдЧрдИ рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдзाрд░рдХ рдЕрдкрдиी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЖंрд╢िрдХ рдиिрдХाрд╕ी рднी рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ैं, рдЬिрд╕े Pre-mature Withdrawal рдХрд╣рддे рд╣ैं |рдЗрд╕рдХे рддрд╣рдд рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдЦाрддे рд╕े рдЕрдзिрдХрддрдо 50 % рд░ाрд╢ि рдиिрдХाрд▓ी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ैं, рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рд╕ुрд╡िрдзा рдЫрдЯрд╡े рд╕ाрд▓ рдХे реЩрдд्рдо рд╣ोрдиे рдкрд░ рдоिрд▓рддी рд╣ैं |
  4.  рдиाрдоांрдХрди (Nomination Facility):
    рдпрд╣ рдЦрддा рдХिрд╕ी рдХे рдиाрдо рд╕े рднी рдЦोрд▓ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं, рдиाрдмाрд▓िрдХ рдХा рднी Public Provident Fund рдмрдиाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं| рдЗрд╕ рдЦाрддे рдХे рдПрдХ рдпा рдЕрдзिрдХ рдЙрдд्рддрд░ाрдзिрдХाрд░ी рднी рдмрдиाрдпे рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं | рдЕрдЧрд░ рдзाрд░рдХ рдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ो рдЬाрдП, рддрдм рдЗрди рдЙрдд्рддрд░рджाрдпी рдХो PPF рдЦाрддे рдХा рдоाрд▓िрдХाрдиा рд╣реШ рдоिрд▓рддा рд╣ैं | рдЙрдд्рддрд░рджाрдпी рдЦाрддाрдзाрд░рдХ рд╕्рд╡рдпрдо рддрдп рдХрд░рддा рд╣ैं, рд╕ाрде рд╣ी рдЦाрддाрдзाрд░рдХ рдХी рдоृрдд्рдпु рдХे рдмाрдж рдЙрдд्рддрд░ाрдзिрдХाрд░ी рдХे рд╡ाрд░िрд╕ рд╣ोрдиे рдХा рдк्рд░рдоाрдг рд╣ोрдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ैं
  5. рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп (Inactive Account Rules):
    рдЕрдЧрд░ рдЦाрддाрдзाрд░рдХ рдиे рди्рдпूрдирддрдо 500 рд░ूрдкрдпे рдЦाрддे рдоें рдирд╣ीं рдбाрд▓े рд╣ैं, рддрдм рдЦाрддे рдХो рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рд╕рдордЭा рдЬाрдпेрдЧा | рд╕ाрде рд╣ी рдЗрд╕ рдкрд░ рдк्рд░рддि рд╡рд░्рд╖ 50 рд░ूрдкрдпे рдХा рджंрдб рднी рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा | рдЕрддः рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдХो рдкुрди: рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрд╕рдоे рдк्рд░рддि рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рд╡рд░्рд╖ рдХे рд╣िрд╕ाрдм рд╕े рджंрдб рдПрд╡рдо рди्рдпूрдирддрдо 500 рд░ूрдкрдпे рджेрдиा рд╣ोрдЧा |
    рдзाрд░рдХ рдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ो рдЬाрдП, рддрдм рднी рдЦाрддा рдиिрд╖्рдХ्рд░िрдп рдоाрдиा рдЬाрдпेрдЧा| рдПрд╡рдо рд╡ाрд░िрд╕ рдХो 15 рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ी рд░ाрд╢ि рдПрд╡рдо рдм्рдпाрдЬ рджे рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा | рдЗрд╕ рд╕्рдеिрддी рдоें рд╡ाрд░िрд╕ рдЗрд╕ рдЦाрддे рдХो рдЬाрд░ी рдирд╣ीं рд░рдЦ рд╕рдХрддा рд╣ै | рдФрд░ рд╕ाрде рд╣ी рдЙрд╕рдХे рдкाрд╕ рд╡ाрд░िрд╕ рд╣ोрдиे рдХा рдк्рд░рдоाрдг рдЬрд░ुрд░ी рд╣ैं |
  6. рд╕्рдеाрдиांрддрд░рдг (Transfer Process):
    Public Provident Fund рдХो рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕ рд╕े рдмैंрдХ, рдмैंрдХ рд╕े рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕ рдЕрдерд╡ा рдПрдХ рдм्рд░ांрдЪ рд╕े рджूрд╕рд░ी рдм्рд░ांрдЪ рдоें рдЯ्рд░ाрди्рд╕рдлрд░ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  • PPF рдЯ्рд░ाрди्рд╕рдлрд░ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдлॉрд░्рдо рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ैं, рдЬिрд╕े рднрд░рдХрд░ рдзाрд░рдХ рдЕрдкрдиे рдмैंрдХ рдоें рдЬрдоा рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  • рдмैंрдХ рдЙрд╕ рдлॉрд░्рдо рдФрд░ PPF рдЦाрддे рдХे рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ,рдзाрд░рдХ рдХी рдкाрд╕рдмुрдХ рдПрд╡рдо рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рдХी рдк्рд░рддि рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕ рдпा рдЕрди्рдп рдмैंрдХ рдм्рд░ांрдЪ рдЬрд╣ाँ рдЦाрддा рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░िрдд рдХрд░рдиा рд╣ैं рд╡рд╣ाँ рднेрдЬрддा рд╣ैं |
  • рдЕрди्рдп рдмैंрдХ рдЙрди рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬो рдХो рд╡ेрд░ीрдлाрдИ рдХрд░рдХे рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдЦाрддा рд╕्рдеाрдиाрди्рддрд░िрдд рдХे рд▓िрдП рд░ाреЫी рд╣ोрддी рд╣ैं |
  • рдзाрд░рдХ рдЪाрд╣े рддो рдкीрдкीрдПрдл рдХा рд╡ाрд░िрд╕ рдмрджрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ैं, рд╕ाрде рд╣ी рдзाрд░рдХ рдХो KYC рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдЬрдоा рдХрд░рдиा рднी рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ोрддा рд╣ैं |
9. рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдкрд░ рдЯैрдХ्рд╕ рд╕ुрд╡िрдзा :
рдЗрд╕ рдЦाрддे рдкрд░ рдЯैрдХ्рд╕ рдирд╣ीं рд▓рдЧрддा| рдпрд╣ 80 C рд╕ेрдХ्рд╢рди рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЯैрдХ्рд╕ рдл्рд░ी рдпोрдЬрдиा рд╣ैं, рдЬिрд╕े рдХрд░ рдмрдЪрдд рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ैं | рдоूрд▓ рдХे рд╕ाрде рдм्рдпाрдЬ рднी рдЯैрдХ्рд╕ рдл्рд░ी рд╣ोрддा рд╣ै |
рдоुрдЦ्рдп рдмिंрджुрдЬाрдирдХाрд░ी
1рдпोрдЧ्рдпрддाрднाрд░рддीрдп
2рдЖрдпु рд╕ीрдоाрдирд╣ीं
3рдиाрдоांрдХрдирдмाрд▓िрдЧ рд╕्рд╡рдпрдо рдЕрдкрдиे рдиाрдо рд╕े рдЦाрддा рдЦोрд▓ рд╕рдХрддे рд╣ैं | рд▓ेрдХिрди рдиाрдмाрд▓िрдХ рдХे рд▓िрдП рдЦाрддा рдзाрд░ी рддो рд╡ो рд╕्рд╡рдпं рд╣ोंрдЧे рдкрд░ рдЦाрддे рдХी реЫिрдо्рдоेрджाрд░ी рдкाрд▓рдХ рдХी рд╣ोрдЧी |
4рд╕्рдеाрдиPPF рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕, рд╕рд░рдХाрд░ी рдмैंрдХ рдПрд╡рдо рдиिрдЬी рдмैंрдХ рдЖрдИрд╕ीрдЖрдИрд╕ीрдЖрдИ рдоें рд╣ैं |
5рдЕрдзिрдХрддрдо рдЦाрддा рд╕ंрдЦ्рдпाPPF рдЕрдХाрдЙंрдЯ  рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рд╣ी рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ैं
6рди्рдпूрдирддрдо рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рд░ाрд╢ि500 рд░ुрдкрдпे
7рдЕрдзिрдХрддрдо рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рд░ाрд╢ि 150000
8рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдм्рдпाрдЬ рджрд░8.70%
9рд▓ॉрдХ-рдЗрди-рдЕрд╡рдзिрди्рдпूрдирддрдо 15 рд╕ाрд▓ рдФрд░ рдлिрд░ 5 рд╕ाрд▓ рдХे рдм्рд▓ॉрдХ рдоें।
10рдЦाрддा рдЯ्рд░ाрди्рд╕рдлрд░ рд╕рд╡िрдзाрд╣ाँ
11рджंрдбрдЕрдЧрд░ рди्рдпूрдирддрдо рд░ाрд╢ि рд╕े рдХрдо рдХा рдпोрдЧрджाрди рдХрд░рддे рд╣ैं рддो 50 рд░ुрдкे рдХा рджंрдб рджेрдиा рдкреЬрддा рд╣ैं
12рд░ाрд╢ि рдЬрдоा рдХрд░рдиे рдХे рддрд░ीрдХेрдирдХрдж рдпा рдбिрдоांрдб рдб्рд░ाрдл्рдЯ рдпा рдЪेрдХ рд╕ाрде рд╣ी рдПрдХ рдоुрд╢्рдд рдЕрдерд╡ा рдЕрдзिрдХрддрдо 12 рдХिрд╢्рдд
13рдЖंрд╢िрдХ рдиिрдХाрд╕ी6 рд╡े рд╡рд░्рд╖ рдХे рдЕंрдд рдоें 50 % рд░ाрд╢ि
14рдЛрдг рд╕ुрд╡िрдзाрдзाрд░рдХ рддीрд╕рд░े рд╡рд░्рд╖ рдоें рдЙрдзाрд░ рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ैं |
15рдЯैрдХ्рд╕ेрд╢рдирдХोрдИ рдЯैрдХ्рд╕ рдирд╣ीं рд╣ै
17рдм्рдпाрдЬ рд╕ुрд╡िрдзा рдоूрд▓ рдПрд╡рдо рдм्рдпाрдЬ рджोрдиों рдкрд░ рдЪрдХ्рд░рд╡рд░्рддी рдм्рдпाрдЬ рдоिрд▓ेрдЧा
16рдЯैрдХ्рд╕ рд╕ुрд╡िрдзा80 C рдХे рддрд╣рдд рдоूрд▓ рдПрд╡рдо рдм्рдпाрдЬ рджोрдиों рдХрд░/ рдЯैрдХ्рд╕ рдоुрдХ्рдд рд╣ोंрдЧे

рдкрдм्рд▓िрдХ рдк्рд░ोрд╡िрдбेंрдЯ рдлрдг्рдб рдкीрдкीрдПрдл рдЕрдХाрдЙंрдЯ рдЖрдкрдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдХे рд▓िрдП рд▓िрдЦा рдЧрдпा рд╣ैं рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдмрд╣ुрдд рд▓ाрднрдХाрд░ी рд╣ैं, рдЬो рдЖрдкрдХे рднрд╡िрд╖्рдп рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдХрд░рддी рд╣ैं, рдЗрд╕рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рдмрдиे |

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Vikas Patra) рдЬो рдХि рдПрдХ рдмрд╣ुрдд рд╣ी рдпोрдЬрдиा рд╣ुрдЖ рдХрд░рддी рдеी 2014 рд╕े рдЗрд╕े рд╡ाрдкрд╕ рд▓ाрдпा рдЧрдпा рд╣ैं | рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ 1988 рдоें рд╢ुрд░ू рдХिрдпे рдЧрдпे рдеे рд▓ेрдХिрди рд╡िрдЧрдд рдХुрдЫ рд╡рд░्рд╖ рдкрд╣рд▓े 2011 рдоें рдЗрд╕рдХे рджुрд░ूрдкрдпोрдЧ рдХी рдмाрдд рд╕ाрдордиे рдЖрдИ рдЕрддः рдЗрд╕े рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдмंрдж рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा |
рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Vikas Patra) рдХो рдкुрди: рдЬीрд╡рди рджाрди рджिрдпा рдЧрдпा рдЬिрд╕рдХा рдЙрджрдШोрд╖ рд╡िрдд्рддрдоंрдд्рд░ी рдЕрд░ुрдг рдЬेрдЯрд▓ी рдиे рдирд╡ंрдмрд░ 2014 рдоें рдХिрдпा |
рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Vikas Patra) рдЫोрдЯे рдиिрд╡ेрд╢ рдХे рд▓िрдП рдХाрдлी рдкрд╕ंрдж рдХिрдпे рдЬाрддे рд╣ैं | рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдоें рдХрдИ рд▓ोрдЧो рдиे рд╡्рдпрдп рдХिрдпा рдФрд░ рд╕рднी рдХो рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдоें рд╡्рдпрдп рдХрд░рдХे рд╕ंрддुрд╖्рдЯि рднी рд░рд╣ी |рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдХी рд▓ोрдХрдк्рд░िрдпрддा рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рд╣ी рдЗрд╕े рд╡ाрдкрд╕ рд▓ाрдпा рдЧрдпा рд╣ैं |

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЬाрдирдХाрд░ी 

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмिंрджु Impotant Points For Kisan Vikas Patra In Hindi

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рдпोрдЧ्рдпрддा Eligibility For Kisan Vikas Patra In Hindi

  • рднाрд░рддीрдп рд╡्рдпрд╕्рдХ рдЬिрд╕рдХी рдЙрдо्рд░ 18 рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ो
  • рдЕрд╡рдпрд╕्рдХ рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдЙрд╕рдХे рдкाрд▓рдХो рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ реЩрд░ीрджा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  • рдХिрд╕ी рд╕ंрд╕्рдеा/ рдЯ्рд░рд╕्рдЯ рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рд▓िрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  • рджो рд╡्рдпрд╕्рдХो рдж्рд╡ाрд░ा рдЬॉрдЗंрдЯ рд╕्рдХीрдо рдХे рддрд╣рдд рднी рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ реЩрд░ीрджे рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं |

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдХे рдк्рд░рдХाрд░  Types Of Kisan Vikas Patra In Hindi

рдпрд╣ рддीрди рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рд░ाрд╢ि рдоें рдмाँрдЯे рдЧрдпे рд╣ैं | рдзाрд░рдХ рдЕрдкрдиी рд╕ुрд╡िрдзा рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЗрдирдХा рдЪुрдиाрд╡ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  • 1000
  • 5000
  • 10000
  • 50000

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдкेрдоेंрдЯ рдоोрдб Payment Mode For Kisan Viakas Patra In Hindi

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдХिрд╕ी рднी рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕/ рдмैंрдХ рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं рдЬिрд╕рдХे рд▓िрдП рднुрдЧрддाрди рдиिрдо्рди рддрд░ीрдХों рд╕े рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं |
  • рдХैрд╢ рдкेрдоेंрдЯ
  • рдЪेрдХ
  • рдбिрдоांрдб рдб्рд░ाрдл्рдЯ
  • рдЙрд╕ी рдмैंрдХ рдХे рд╕ेрд╡िंрдЧ рдЕрдХाрдЙंрдЯ рдХे рд╡िрдб्рд░ाрд╡рд▓ рдлॉрд░्рдо рдкрд░ рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдХे рд╣рд╕्рддाрдХ्рд╖рд░ рдж्рд╡ाрд░ा
рдХैрд╢ рдкेрдоेंрдЯ рдХे рдЬрд░िрдпे рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдЙрд╕ी рд╡рдХ्рдд рд╣ाрде рдоें рджे рджिрдП рдЬाрддे рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдЪेрдХ рдпा рдбिрдоांрдб рдб्рд░ाрдл्рдЯ рдпा рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рддрд░ीрдХे рд╕े рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra)  рдЦрд░ीрджрдиे рдкрд░ рдкрдд्рд░ рдХुрдЫ рд╕рдордп рдмाрдж рдзाрд░рдХ рдХो рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ैं |

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдХे рд▓ाрдн Benefits Of Kisan Viakas Patra In Hindi

  • 100 рдорд╣ीрдиे рдоें рдкрдд्рд░ рдХी рдХीрдордд 2 рдЧुрдиी рд╣ोрдЧी рдЕрд░्рдеाрдд рдЖрдкрдиे рдЬिрддрдиा рдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯ рдХिрдпा рд╣ैं рдЙрд╕рдХा рджो рдЧुрдиा рдЖрдкрдХो рдоिрд▓ेрдЧा |
  • рдЬिрд╕рдоे рд╡рд░्рддрдоाрди рдм्рдпाрдЬ рджрд░ 8.70% рд╣ैं
  • рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдЯ्рд░ाрди्рд╕рдлрд░ рдХिрдпे рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं рдЕрд░्рдеाрдд рдзाрд░рдХ рдЗрд╕े рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рдХो рджे рд╕рдХрддा рд╣ैं рдЬिрд╕рдХे рд▓िрдП рдмैंрдХ рдЕрдерд╡ा рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕ рдХे рдСрдлिрд╕рд░ рдХो рдПрдк्рд▓ीрдХेрд╢рди рджेрдиी рд╣ोрдЧी рд▓ेрдХिрди рдЕрди्рдп рдзाрд░рдХ рднी рдкॉрд▓िрд╕ी рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рдпोрдЧ्рдп рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдпे |

рдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рд▓िрдоिрдЯेрд╢рди :

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдХे рд▓िрдП рдзाрд░рдХ рдХो рди्рдпूрдирддрдо 1000 рд░ुрдкрдпे рд╡्рдпрдп рдХрд░рдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдЕрдзिрдХрддрдо рдкрд░ рдХोрдИ рдмंрдзрди рдирд╣ीं рд╣ैं | рдзाрд░рдХ рдЬिрддрдиे рдЪाрд╣े рдЙрддрдиे рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рд▓े рд╕рдХрддा рд╣ैं |

рдЯैрдХ्рд╕ рдмेрдиेрдлिрдЯ्рд╕:

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдкрд░ рдХिрд╕ी рднी рддрд░рд╣ рдХा рдЯैрдХ्рд╕ рдмेрдиिрдлिрдЯ рдирд╣ीं рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдиिрдХाрд╕ी рдХे рд╡рдХ्рдд рдк्рд░ाрдк्рдд рд░ाрд╢ि рдХो рдЯैрдХ्рд╕ рдл्рд░ी/ рдХрд░ рдоुрдХ्рдд рд░рдЦा рдЧрдпा рд╣ैं |

рд╡िрдб्рд░ाрд╡рд▓ рд╕्рдХीрдо :

  • рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) 100 рдорд╣ीрдиे рдЕрд░्рдеाрдд 8 рд╡рд░्рд╖ 4 рдорд╣ीрдиे рдоें рдкुрд░े рд╣ोंрдЧे рдЬिрд╕рдХे рдмाрдж рдзाрд░рдХ рдХो рджो рдЧुрдиी рд░ाрд╢ि рдоिрд▓ेрдЧी |
  • рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдХी рдкрд░िрдкрдХ्рд╡рддा рдЕрд╡рдзि 30 рдорд╣ीрдиे рдЕрд░्рдеाрдд 2 рд╡рд░्рд╖ 6 рдорд╣ीрдиे рд╣ैं |
  • рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдоें рдк्рд░ी рдоेрдЪ्рдпुрд░ рд╡िрдб्рд░ाрд╡рд▓ рдЕрд░्рдеाрдд рд╕рдордп рд╕े рдкूрд░ी рдзрди рдиिрдХाрд╕ी рдХा рдХोрдИ рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдирд╣ीं рд╣ैं |
  • рдк्рд░ी рдоेрдЪ्рдпुрд░ рд╡िрдб्рд░ाрд╡рд▓ рдЙрд╕ी рд╕्рдеिрддी рдоें рд╕ंрднрд╡ рд╣ैं рдЬрдм рдзाрд░рдХ рдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ो рдЬाрдП рдЙрд╕рдХे рд▓िрдП рдЙрдЪिрдд рдХाрд░्рдпрд╡ाрд╣ी рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рд╣ैं |рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рднी 30 рдорд╣ीрдиे рдХी рдЕрд╡рдзि рдХे рдмाрдж рд╣ी рд╕ंрднрд╡ рд╣ैं\

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ Important Papers For Kisan Vikas Patra  In Hindi

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдХे рд▓िрдП рдзाрд░рдХ рдХो рдиिрдо्рди рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕ рдЕрдерд╡ा рдмैंрдХ рдоें рджेрдиा рд╣ोрдЧा
  • рджो рдкाрд╕рдкोрд░्рдЯ рд╕ाрдЗреЫ рдлोрдЯो
  • рдЖрдЗрдбेंрдЯिрдЯी рдХाрд░्рдб (рд░ाрд╢рди рдХाрд░्рдб, рдЪुрдиाрд╡ рдкрд░िрдЪрдп рдкрдд्рд░,рдкाрд╕рдкोрд░्рдЯ, рдб्рд░ाрдЗрд╡िंрдЧ рд▓ाрдЗрд╕ेрди्рд╕ рдЖрджि |)
  • рдПрдб्рд░ेрд╕ рдк्рд░ूрдл (рдмिрдЬрд▓ी рдмिрд▓,рдЯेрд▓ीрдлोрди рдмिрд▓,рдмैंрдХ рдкाрд╕рдмुрдХ рдЖрджि )
  • рдЕрдЧрд░ рдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯрдоेंрдЯ 50000 рд░ूрдкрдпे рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХा рд╣ैं рдЙрд╕ рд╕्рдеिрддी рдоें рдкैрди рдХाрд░्рдб рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ैं |

рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдХे рдЦो рдЬाрдиे рдкрд░ :

рдЕрдЧрд░ рдХिрд╕ी рдХाрд░рдг рд╕े рдзाрд░рдХ рдХा  рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдЦो рдЬाрддा рд╣ैं рдпा рдЪोрд░ी рдХрд░ рд▓िрдпा рдЬाрддा рд╣ैं рддो рд╡рд╣ рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕ рдЕрдерд╡ा рдмैंрдХ рд╕े рдЙрд╕े рдкुрди: рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ैं |

рд▓ोрди рдмेрдиेрдлिрдЯ्рд╕ Loan benefits in Kisan Viakas Patra In Hindi

рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдкреЬрдиे рдкрд░ рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдХो рдмैंрдХ рд╕े рдЛрдг/ рд▓ोрди рд▓ेрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд░ूрдк рдоें рдЧिрд░рд╡ी рднी рд░рдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ैं |
рдЯेрдмрд▓ 1000 рд░ुрдкрдпे рдХे рднुрдЧрддाрди рдкрд░ рдХिрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдоें рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдХो рдХिрддрдиी рд░ाрд╢ि рдоिрд▓ेрдЧी
рд╕рдордп рдЕрд╡рдзिрдк्рд░ाрдк्рдд рд░ाрд╢ि
2.5 рд╡рд░्рд╖ – 3  рд╡рд░्рд╖1201
3 рд╡рд░्рд╖ – 3.5 рд╡рд░्рд╖1246
3.5 рд╡рд░्рд╖ – 4 рд╡рд░्рд╖1293
4 рд╡рд░्рд╖- 4.5 рд╡рд░्рд╖1341
4.5 рд╡рд░्рд╖- 5 рд╡рд░्рд╖1391
5 рд╡рд░्рд╖- 5.5 рд╡рд░्рд╖1443
5.5 рд╡рд░्рд╖ – 6 рд╡рд░्рд╖1497
6 рд╡рд░्рд╖- 6.5 рд╡рд░्рд╖1553
6.5 рд╡рд░्рд╖- 7 рд╡рд░्рд╖1611
7 рд╡рд░्рд╖- 7.5 рд╡рд░्рд╖1671
7.5 рд╡рд░्рд╖- 8 рд╡рд░्рд╖1733
8 рд╡рд░्рд╖ (рд╡рдпрд╕्рдХрддा рдХी рдЕрд╡рдзि рдХे рдкूрд░्рд╡ )1798
рд╡рдпрд╕्рдХрддा рдХी рдЕрд╡рдзि рдкूрд░्рдг рд╣ोрдиे рдкрд░2000
рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд рд╕ाрд░рдгी рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдзाрд░рдХ рдЕрдкрдиे рдХे рд╡्рдпрдп рдХे рд╣िрд╕ाрдм рд╕े рдЙрд╕े рдХिрддрдиा рдзрди рдоिрд▓ेрдЧा рдЙрд╕рдХा рдЕрдиुрдоाрди рд▓рдЧा рд╕рдХрддा рд╣ैं |
рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ (Kisan Viakas Patra) рдПрдХ рдмрд╣ुрдд рдк्рд░рдЪрд▓िрдд рдпोрдЬрдиा рд░рд╣ी рд╣ैं рдЬो рдХि рдЫोрдЯे рдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯрд░ рдХे рд▓िрдП рдХाрдлी рдлाрдпрджेрдоंрдж рд╕ाрдмिрдд рд╣ुрдИ рд╣ैं рдкрд░ рдЗрд╕рдХे рдмंрдж рд╣ो рдЬाрдиे рд╕े рдХрдИ рд▓ोрдЧ рдиिрд░ाрд╢ рдеे рд▓ेрдХिрди рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЗрд╕े рдеोрдбा рдмрджрд▓ рдХрд░ рд╡ाрдкрд╕ рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рд╣ैं |
рдкूрд░्рд╡ рдПрд╡рдо рд╡рд░्рдд्рддрдоाрди рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдоें рднेрдж
Difference Between Year 1988 Kisan Vikas Patra 2014 Kisan Vikas Patra In Hindi :
рдХ्рд░рдоांрдХрдЕंрддрд░ рдмिंрджु1988 рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░2014 рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░
1рд╕рдордп рдЕрд╡рдзि8 рд╡рд░्рд╖ 7 рдорд╣ीрдиे8 рд╡рд░्рд╖ 4 рдорд╣ीрдиे 
2рд▓ाрднрджो рдЧुрдиाрджो рдЧुрдиा
3рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдХीрдордд100, 500, 1000, 5000 10,000 рд░ुрдкрдпे1000, 5000, 10,000 50,000 рд░ुрдкрдпे
4рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдЪрдХ्рд░рд╡рд░्рддी рдм्рдпाрдЬ рджрд░8.2 %8.7 %
5рдкैрди рдХाрд░्рдбрдкैрди рдХाрд░्рдб рдЬрд░ुрд░ी рдирд╣ीं50000 рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХे рд╡्рдпрдп рдкрд░ рдкैрди рдХाрд░्рдб рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ैं рдПрд╡рдо 10 рд▓ाрдЦ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХे рд╡्рдпрдп рдкрд░ рдЖрдкрдХो рдХрдоाрдИ рдХा рдм्рдпौрд░ा рджेрдиा рд╣ोрдЧा |
рдХिрд╕ाрди рд╡िрдХाрд╕ рдкрдд्рд░ рдПрдХ рдиिрд╡ेрд╢ рдХा рдПрдХ рдЕрдЪ्рдЫा рдПрд╡рдо рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдЬрд░िрдпा рд╣ैं рдЗрд╕े рдкुрдирд╣ рд▓ाрдпा рдЧрдпा рд╣ैं рдЗрд╕рдХा рдлाрдпрджा рдЕрд╡рд╢्рдп рдЙрдаाрдпे |

рдЧुрд░ुрд╡ाрд░, 18 рдл़рд░рд╡рд░ी 2016

рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा, рд╕рд░рдХाрд░ी рдпोрдЬрдиा

рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा


Fasal Bima Yojana in Hindi рдХिрд╕ाрдиों рдХी рд╣ाрд▓рдд рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рднी рдЦाрд╕ рдмेрд╣рддрд░ рдирд╣ीं рд╣ुрдИ рд╣ैं . рдЙрдирдХी рдкрд░ेрд╢ाрдиी рдХो рдеोреЬा рдХрдо рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдирд░ेрди्рдж्рд░ рдоोрджी рдиे рдЙрдирдХे рд▓िрдпे рдирдИ рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдХा рдРрд▓ाрди рдХिрдпा рд╣ैं . рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдХिрд╕ाрдиो рдкрд░ рд╕े рдлрд╕рд▓ рдХे рд▓िрдП рд▓िрдП рдЧрдП рд▓ोрди рдХा рднाрд░ рдХрдо рдХрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╣ोрдЧी . рдмрддाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ैं рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рд╕े 13 рдХрд░ोреЬ рдХिрд╕ाрдиो рднाрдЗрдпों рдХो рд▓ाрднाрди्рд╡िрдд рдХिрдпा рдЬाрдпेрдЧा . рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рдЙрдкрд▓рдХ्рд╖ рдоें рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рдмैрдардХ 13 рдЬрдирд╡рд░ी 2016 рдХो рдХी рдЧрдИ рдЬिрд╕рдоे рдмिрдиा рдХिрд╕ी рдмрд╣рд╕ рдХे рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдкрд░ рдоोрд╣рд░ рд▓рдЧा рджी рдЧрдИ рдФрд░ рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рджेрд╢ рдХे рдХिрд╕ाрдиो рдХो, рдордХрд░ рд╕ंрдХ्рд░ांрддि, рдкोंрдЧрд▓ рдФрд░ рд▓ोрд╣реЬी рдЬो рдХि рдХिрд╕ाрдиो рдХे рд╡िрд╢ेрд╖ рдд्рдпौрд╣ाрд░ рдоाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं рдкрд░ рдПрдХ рдмрд╣ुрдд рд╕ुंрджрд░ рдФрд░ рдПрддिрд╣ाрд╕िрдХ рддौрд╣рдлा рджिрдпा . рдоोрджी рдЬी рдиे рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХрд╣ा рд╣ैं рдХि рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рд▓िрдП рд╕рд░рд▓ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рд░рдЦा рдЬाрдП рдЬिрд╕рд╕े рдХिрд╕ाрди рднाрдИ рдЗрд╕рд╕े рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдЬुреЬे рдФрд░ рдЬрд▓्рдж рд╕े рдЬрд▓्рдж рдмीрдоा рд░ाрд╢ि рдмिрдиा рдХрдаिрдиाрдИ рдХे рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХे .
  • рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдХ्рдпा рд╣ैं ?
рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा  рдХे рддрд╣рдд рдХेंрдж्рд░ рдПрд╡рдо рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрд╕ाрдиो рдХो рдЙрдирдХी рдлрд╕рд▓ рдХे рд▓िрдП рдмिрдоा рдХрд░рд╡ाрдпा рдЬाрдпेрдЧा рдЬिрд╕рдоे рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рджрд░ рдмрд╣ुрдд рдХрдо рдХрд░ рджी рдЧрдИ рд╣ैं рдЬिрд╕рд╕े рдХिрд╕ाрдиो рдХो рдкूрд░ा рд▓ाрдн рдоिрд▓े .рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рдХрдо рд╣ोрдЧा рд▓ेрдХिрди рдЬ्рдпाрджा рдиुрдХрд╕ाрди рдкूрд░ा рдХिрдпा рдЬाрдпेрдЧा . рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдоें рд▓рдЧрдиे рд╡ाрд▓े рдмрдЬрдЯ рдХा рд╡рд╣рди рджोрдиों рд░ाрдЬ्рдп рдПрд╡рдо рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдаाрдпा рдЬाрдпेрдЧा . рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рддौрд░ рдкрд░ рдЗрд╕рдХा рдмрдЬрдЯ 17600 рдХрд░ोреЬ рддрдп рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ैं . рдпрд╣ рдмिрдоा рдПрдЧ्рд░ीрдХрд▓्рдЪрд░ рдЗंрд╢ोрд░ेंрд╕ рдХंрдкрдиी рдХे рдЕंрдбрд░ рдоें рд╣ोрдЧा рдпрд╣ рдХंрдкрдиी рдмिрдоा рднुрдЧрддाрди рдХрд░ेрдЧी .
  • рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рджрд░ :
  1. рд░рдмी рдХी рдлрд╕рд▓ : рд░рдмी рдХी рдлрд╕рд▓ рдкрд░ 1.5 % рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рд╣ोрдЧा рдЬिрдирдоे рдЧेंрд╣ू, рдЪрдиा, рдЬों, рдорд╕ूрд░ рдПрд╡рдо рд╕рд░рд╕ों рдЖрджि рдЖрддी рд╣ैं .
  2. рдЦрд░ीрдм рдХी рдлрд╕рд▓ : рдЦрд░ीрдм рдХी рдлрд╕рд▓ рдкрд░ 2% рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рд╣ोрдЧा рдЬिрд╕рдоे рдзाрди, рдордХ्рдХा, рдЬ्рд╡ाрд░, рдмाрдЬрд░ा, рдоुंрдЧ, рдЧрди्рдиा рдПрд╡рдо рдоूंрдЧрдлрд▓ी рдЖрджि рдЖрддी рд╣ैं .
  3. рдмाрдЧрд╡ाрдиी рдлрд╕рд▓ : рдмाрдЧрд╡ाрдиी рдлрд╕рд▓ рдкрд░ 5% рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рд╣ोрдЧा рдЬिрд╕рдоे рдХрдкाрд╕ рдХो рд▓िрдпा рдЬाрддा рд╣ैं .
  4. рддिрд▓рд╣рди рдХी рдлрд╕рд▓ : рддिрд▓рд╣рди рдХी рдлрд╕рд▓ рдкрд░ рднी 1.5% рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рд╣ोрдЧा .
  • рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдХрдм рд▓ाрдЧू рдХी рдЬाрдпेрдЧी ?
рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдХा рдРрд▓ाрди 13 рдЬрдирд╡рд░ी рдХो рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдпрд╣ рдЦрд░ीрдм рдХी рдлрд╕рд▓ рдХे рджौрд░ाрди рдЕрд░्рдеाрдд рдЬूрди рдоें рд▓ाрдЧु рдХी рдЬाрдпेрдЧी . рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдкुрд░े рджेрд╢ рдоें рд▓ाрдЧू рдХी рдЬाрдпेрдЧी . рдЪрд▓рдиे рд╡ाрд▓ी рдкुрд░ाрдиी рдпोрдЬрдиाрдУ рдХो рдмंрдж рдХрд░ рджिрдпा рдЬाрдпेрдЧा .
  • рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдХे рд▓िрдпे рдпोрдЧ्рдпрддा :
рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рджेрд╢ рдХा рдХोрдИ рднी рдХिрд╕ाрди рдмिрдоा рдХрд░рд╡ा рд╕рдХрддा рд╣ैं . рдпрд╣ाँ рддрдХ рдХी рдмрдЯाрдИ рдЕрдерд╡ा рдЦोрдЯ рд╕े рдЦेрддी рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдХिрд╕ाрди рднी рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рдЕрдкрдиी рдлрд╕рд▓ рдХा рдмीрдоा рдХрд░рд╡ा рд╕рдХрддा рд╣ैं рдЬिрд╕рдХे рд▓िрдпे рдЙрд╕े рдЬрдЯिрд▓ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХा рд╕ाрдордиा рдирд╣ीं рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा . рдоोрджी рдЬी рдиे рдЦाрд╕рддौрд░ рдкрд░ рдХрд╣ा рд╣ैं рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХो рд╕рд░рд▓ рд╕े рд╕рд░рд▓ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХे рд░ूрдк рдоें рд╣ी рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЬाрдП рддाрдХि рд╣рд░ рдЫोрдЯा рдмреЬा рдХिрд╕ाрди рдЗрд╕рд╕े рдмिрдиा рдХिрд╕ी рдкрд░ेрд╢ाрдиी рдХे рдЬुреЬ рд╕рдХे рдФрд░ рдЙрд╕े рд╣рд░ рд╣ाрд▓ рдоें рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рд╕े рд▓ाрдн рдФрд░ рд╕рд╣ाрд░ा рдоिрд▓े .
рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдХे рд▓ाрдн
рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдХे рд╡िрдоोрдЪрди рдоें рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдиे рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рд╣ैं рдХि рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдХिрд╕ाрдиो рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдХрд░рдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рд▓ाрдпी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ैं . рдЗрд╕рд╕े рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдиुрдХрд╕ाрди рд╕े рдХिрд╕ाрди рдХो рд░ाрд╣рдд рдоिрд▓ेрдЧी . рджेрд╢ рднрд░ рдоें рдХिрд╕ाрдиो рдХे рд▓िрдП рдХрдИ рддрд░рд╣ рдХी рдпोрдЬрдиा рдЪрд▓ाрдИ рдЬा рд░рд╣ी рд╣ैं рдЬिрдирдоे рдмрд╣ुрдд рд╕ी рдкрд░ेрд╢ाрдиिрдпाँ рд╕ाрдордиे рдЖрдИ рд╣ैं рдЙрди्рд╣ी рдкрд░ेрд╢ाрдиिрдпों рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдХो рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рд╣ैं . рдЕрдм рд╕рднी рдпोрдЬрдиाрдУं рдХे рд╕्рдеाрди рдкрд░ рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдЪрд▓ाрдИ рдЬाрдПрдЧी рдЬो рдХि рдЬ्рдпाрджा рдХाрд░рдЧрд░ рд╕िрдж्рдз рд╣ोрдЧी . рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдиेрд╢рдирд▓ рдЕрдЧ्рд░ीрдХрд▓्рдЪрд░ рдЗंрд╢ोрд░ेंрд╕ рд╕्рдХीрдо рдФрд░ рдоॉрдбिрдлाрдИ рдиेрд╢рдирд▓ рдЕрдЧ्рд░ीрдХрд▓्рдЪрд░ рдЗंрд╢ोрд░ेंрд╕ рд╕्рдХीрдо рдЖрджि рд╕рднी рдЬрд▓्рдж рд╣ी рдмंрдж рдХрд░ рджी рдЬाрдПрдЧी . рдкрд╣рд▓े рдХी рдмीрдоा рд╕्рдХीрдо рдоें рдмрд╣ुрдд рдЕрдзिрдХ рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рднрд░рдиा рдкреЬрддा рдеा рдЗрд╕ рд╕्рдХीрдо рдоें рд▓рдЧрднрдЧ 25 рд╕े 50 рдлीрд╕рджी рд░ाрд╣рдд рд╣ैं .
  • рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдоें рд╕рд░рдХाрд░ рдХी рднूрдоिрдХा :
  • рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рдЬрдм рдХोрдИ рдХिрд╕ाрди рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджा рдХे рдХाрд░рдг рдЕрдкрдиी рдлрд╕рд▓ рдХो рдЦो рджेрддा рд╣ैं рддрдм рдХिрд╕ाрдиो рдХो рддुрд░ंрдд 25 % рдиुрдХрд╕ाрди рджिрдпा рдЬाрдпेрдЧा рдФрд░ рдмрдЪा рд╣ुрдЖ рдиुрдХрд╕ाрди рд╕्рдеिрддी рдХे рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдХे рдмाрдж рджिрдпा рдЬाрдпेрдЧा .
  • рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдоें 8% рдХा рд╡рд╣рди рдХेंрдж्рд░ рдФрд░ 8 % рдХा рд╡рд╣рди рд░ाрдЬ्рдп рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдаाрдпा рдЬाрдпेрдЧा рдЬрдмрдХि 2% рд░ाрд╢ि рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рдХे рддौрд░ рдкрд░ рдХिрд╕ाрди рдж्рд╡ाрд░ा рдЬрдоा рдХिрдпा рдЬाрдпेрдЧा .
  • рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдоें рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдЦрд░्рдЪ рдХा рд╡рд╣рди рдХेंрдж्рд░ рдФрд░ рд░ाрдЬ्рдп рджोрдиों рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЬाрдпेрдЧा .
  • рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдкुрд░े рджेрд╢ рдХे рдХिрд╕ाрдиों рдХो рд▓ाрднाрди्рд╡िрдд рдХрд░ेрдЧी рдЬिрд╕рд╕े рдХिрд╕ाрдиो рдХी рдЖрдд्рдорд╣рдд्рдпा рдмреЭрддी рддाрджाрдд рдХो рдХрдо рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХेрдЧा .
  • рдЗрд╕ рдмिрдоा рдпोрдЬрдиा рдХे рд▓िрдП рдХी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдкूрд░ी рдХाрд░्рдпрд╡ाрд╣ी рдХो рдЖрд╕ाрди рдмрдиाрдпा рдЬाрдпेрдЧा рдЬिрд╕рд╕े рдХिрд╕ाрди рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдЗрд╕े рдкूрд░ा рдХрд░ рд░ाрд╢ि рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХे .
  • рдХिрд╕ाрдиो рдкрд░ рд╕рдмрд╕े рдмреЬी рд╕рдорд╕्рдпा рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЖрдкрджा рд╣ैं рдЬिрд╕рдХे рдЪрд▓рддे рдЧрдд рдХрдИ рд╡рд░्рд╖ों рд╕े рдХिрд╕ाрди рдЧрд░्рдд рдоें рдЬाрддे рдЬा рд░рд╣ा рд╣ैं рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХो 23 % рд╕े рдмреЭाрдХрд░ 50 % рддрдХ рд▓े рдЬाрдиे рдХी рд╕ोрдЪ рд╣ैं .
  • рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд 13.5 рдХрд░ोреЬ рдХिрд╕ाрдиो рдХो рдЬोреЬा рдЬाрдпेрдЧा рдФрд░ рд╕ंрдХрдЯ рд╕े рдЙрднाрд░ा рдЬाрдпेрдЧा .
  • рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рд╕рднी рдХिрд╕ाрди рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЙрдзाрд░ рд▓ेрдХрд░ рдмीрдЬ рдмोрдпा рд╣ैं рдпा рдЕрдкрдиे рд╕्рд╡рдпं рдХे рдзрди рд╕े рдмीрдЬ рдмोрдпा рд╣ो . рджोрдиों рдкрд░िрд╕्рдеिрддि рдоें рдХिрд╕ाрди рдмीрдоा рдХे рд▓िрдпे рдХ्рд▓ेрдо рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ैं .
  • рдХेंрдж्рд░ рдиे рд░ाрдЬ्рдп рдХो рдЕрдкрдиे рдиिрдпрдоों рдоें рд╕ंрд╢ोрдзрди рдХा рдЖрджेрд╢ рджिрдпा рд╣ैं рдЬिрд╕рд╕े рдХिрд╕ाрди рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рд╕े рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдЬुреЬ рд╕рдХे . рджेрд╢ рдХे рдХрдИ рд╣िрд╕्рд╕ों рдоें рдмрдЯाрдИ рдкрд░ рдЦेрддी рдХी рдЬाрддी рд╣ैं рдЬिрд╕ рдХाрд░рдг рдХрдИ рдХिрд╕ाрдиो рдХे рдкाрд╕ рдк्рд░рдоाрдг рдирд╣ीं рд╣ोрддा рдХि рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдлрд╕рд▓ рдоें рдкैрд╕ा рд▓рдЧाрдпा рд╣ैं рдЬिрд╕рдХे рд▓िрдпे рдиिрдпрдоो рдоें рд╕ंрд╢ोрдзрди рдХрд░ рдЙрди рдмрдЯाрдИрджाрд░ рдХिрд╕ाрдиो рдХो рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ рдоुрд╣ैрдпा рдХрд░ाрдпे рдЬाрдпेंрдЧे рдЬिрд╕рд╕े рд╡े рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХा рд▓ाрдн рдЙрдаा рд╕рдХे .
  • рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рддрдХрдиिрдХी рд╕ुрд╡िрдзा рднी рджी рд╣ैं рдЬिрд╕рд╕े рдХिрд╕ाрдиो рдХो рдЬрд▓्рдж рд╕े рдЬрд▓्рдж рд░ाрд╢ि рдоिрд▓ рд╕рдХे .
  • рддрдХрдиिрдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдХे рдХाрд░рдг рдЗрд╕рдоे рдл्рд░ॉрдб рд╣ोрдиे рдХी рдЧुंрдЬाрдИрд╢ рднी рдХрдо рд╣ोрдЧी рдЬिрд╕рд╕े рдзрди рд╕рд╣ी рд╣ाрдеों рдоें рдЬाрдпेрдЧा . рдЬрд░ूрд░рддрдоंрдж рд╣ी рдпोрдЬрдиा рдХा рд▓ाрдн рдЙрдаा рдкाрдпेंрдЧे .
  • рдкрд╣рд▓े рдХी рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдПрд╡рдо рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдоें рдЕंрддрд░ :
рдХ्рд░.рд╡рд░्рддрдоाрди рдлрд╕рд▓ рдпोрдЬрдиाрдкुрд░ाрдиी рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा
1рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХा рдкूрд░ा рдиाрдо рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рд╣ैंрдкुрд░ाрдиी рдмिрдоा рдпोрдЬрдиा рдоें рдиेрд╢рдирд▓ рдЕрдЧ्рд░ीрдХрд▓्рдЪрд░ рдЗंрд╢ोрд░ेंрд╕ рд╕्рдХीрдо рдФрд░ рдоॉрдбिрдлाрдИ рдиेрд╢рдирд▓ рдЕрдЧ्рд░ीрдХрд▓्рдЪрд░ рдЗंрд╢ोрд░ेंрд╕ рд╕्рдХीрдо рдЖрддी рд╣ैं .
2рдпрд╣ рдпोрдЬрдиा рдЦрд░ीрдм рдХी рдлрд╕рд▓ рдХे рджौрд░ाрди рдЬूрди рдоें рд▓ाрдЧू рдХी рдЬाрдПрдЧी .рдпрд╣ рдпोрдЬрдиाрдпे рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдмंрдж рдХрд░ рджी рдЬाрдпेрдЧी .
3рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдоें рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рдмрд╣ुрдд рдХрдо рд╣ोрдЧा рдЬिрд╕рд╕े рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдЕрдзिрдХ рд▓ाрдн рдоिрд▓ेрдЧाрдкुрд░ाрдгी рдпोрдЬрдиा рдоें рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рдЕрдзिрдХ рд╣ोрдиे рд╕े рдмीрдоा рдХрд░рд╡ाрдиा рд╣ी рдХिрд╕ाрдиो рдХे рд▓िрдпे рдХрдаिрди рдеा .
4рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд рдХिрд╕ाрди рдХो рд░рдмी рдХी рдлрд╕рд▓ рдХे рд▓िрдпे 1.5% рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рдПрд╡рдо рдЦрд░ीрдм рдХी рдлрд╕рд▓ рдХे рд▓िрдпे 2% рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рджेрдиा рд╣ोрдЧा .рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдоें рдХिрд╕ाрдиो рдХो 25 % рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рднрд░рдиा рдкреЬрддा рдеा .
5рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХो рд╕рд░рд▓ рдмрдиाрдпा рдЬाрдпेрдЧा рддाрдХि рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдЬुреЬा рдЬा рд╕рдХे .рдкुрд░ाрдиी рдпोрдЬрдиा рдХाрдлी рдЬрдЯिрд▓ рд╣ोрддी рдеी рдЬिрд╕рдХी рдХाрд░्рдпрд╡ाрд╣ी рдХे рдЪрд▓рддे рд╣ी рдХिрд╕ाрди рдердХ рдЬाрддा рдеा .
6рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдоें рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдЖрджेрд╢ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ैं рдЬिрд╕рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЕрдЧрд░ рдХिрд╕ाрди рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ुрдЖ рд╣ैं рддो рддुрд░ंрдд рдХाрд░्рдпрд╡ाрд╣ी рдХी рдЬाрдП рдЬिрд╕рдХे рд▓िрдП рд╕्рдоाрд░्рдЯ рдлोрди, рд░िрдоोрд░्рдЯ рд╕ेंрд╕िंрдЧ рдЖрджि рддрдХрдиिрдХी рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░ рдЬрд▓्рдж рд╕े рдЬрд▓्рдж рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдХिрдпा рдЬाрдпे .рдкुрд░ाрдиी рдпोрдЬрдиा рдоें рдРрд╕ा рдХोрдИ рдЖрджेрд╢ рдирд╣ीं рдеा рдЬिрд╕рдХे рдХाрд░рдг рдХिрд╕ाрдиों рдХो рдорджрдж рдоिрд▓рдиे рдоें рдмрд╣ुрдд рд╕рдордп рдмीрдд рдЬाрддा рдеा .
7рдмрдЯाрдИ рд╕े рдЦेрддी рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдХिрд╕ाрди рднी рдпोрдЬрдиा рдХा рд▓ाрдн рдЙрдаा рд╕рдХेंрдЧे рдЬो рдХि рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрдЧी .рдкुрд░ाрдиी рдпोрдЬрдиाрдУं рдоें рдпрд╣ рдХाрд░्рдп рдЪुрдиिрди्рджा рд▓ोрдЧ рд╣ी рдХрд░ рдкाрддे рдеे рдХ्рдпूंрдХि рдиिрдпрдо рдмрд╣ुрдд рдЬрдЯिрд▓ рдеे .
8рддрдХрдиिрдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рдиे рд╕े рдл्рд░ॉрдб рд╣ोрдиे рдХी рдЧुंрдЬाрдИрд╢ рдХрдо рд╣ैं .рдЗрд╕рдоे рдЗрд╕ рдУрд░ рдЬ्рдпाрджा рдз्рдпाрди рдиा рджेрдиे рдХे рдХाрд░рдг рдзрди рд╕рд╣ी рд╡्рдпрдХ्рддि рддрдХ рдирд╣ीं рдкрд╣ुँрдЪрдкाрддा рдеा .
рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдХे рдРрд▓ाрди рдХे рдмाрдж рд░ाрдЬрдиाрде рдПрд╡рдо рд╡ेрдХैрдпा рдиाрдпрдбू рдиे рдЗрд╕ рдкрд░ рдЦुрд▓рдХрд░ рдмाрддрдЪीрдд рдХी рдФрд░ рдЗрд╕े рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдлैрд╕рд▓ा рдХрд╣ा . рдкिрдЫрд▓े рдХрдИ рд╡рд░्рд╖ो рд╕े рджेрд╢ рдХा рдХिрд╕ाрди рджुрдЦी рд╣ोрдХрд░ рдлाрд╕ी рдХो рдЧрд▓े рд▓рдЧा рд░рд╣ा рд╣ैं  . рдоौрд╕рдо рдХी рдоाрд░ рдиे рдХिрд╕ाрди рдХो рдЧрд╣рд░ा рдЖрдШाрдд рдкрд╣ुँрдЪाрдпा рд╣ैं рдЬिрд╕рд╕े рдЙрди्рд╣ें рд░ाрд╣рдд рджिрд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдпे рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдЗрд╕ рдирд╡ीрдирддрдо рдпोрдЬрдиा рдХा рдлैрд╕рд▓ा рд▓िрдпा рд╣ैं . рджेрд╢ рдХे рдЖрдзिрдХांрд╢ рдХिрд╕ाрди рдЫोрдЯे рд╢рд╣рд░ों, рдХрд╕्рдмो рдПрд╡рдо рдЧाँрд╡ рдоें рдиिрд╡ाрд╕ рдХрд░рддे рд╣ैं рдЗрд╕рд▓िрдпे рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдпोрдЬрдиा рдХो рдЙрди рддрдХ рдкрд╣ुрдЪाрдиे рдХे рд▓िрдпे рд░ाрдЬ्рдп рдХो рдХрдИ рдирдпे рдиिрд░्рджेрд╢ рднी рджिрдпे рд╣ैं рдФрд░ рдпोрдЬрдиा рдХो рдЖрд╕ाрди рдмрдиाрдиे рдХा рднी рдЖрджेрд╢ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ैं . рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХा рдоुрдЦ्рдп рдЙрдж्рджेрд╢ рдмрд╕ рдХिрд╕ाрдиो рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдХрд░рдиा рд╣ैं рддाрдХि рд╡े рдЬिрди्рджрдЧी рдХी рджौреЬ рд╕े рд╣ाрд░ рдиा рдоाрдиे . рдпрд╣ рдЕрдм рддрдХ рдХी рд╕рдмрд╕े рдЕрдЪ्рдЫी рдлрд╕рд▓ рдмीрдоा рдпोрдЬрдиा рдоाрдиी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ैं . рдЦाрд╕рддौрд░ рдЗрд╕рдХी рд╕рд░рд▓ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдПрд╡рдо рдХрдо рдк्рд░ीрдоिрдпрдо рджрд░ рдХे рдХाрд░рдг рдЕрдзिрдХ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдХिрд╕ाрди рдЗрд╕рд╕े рдЬुреЬ рд╕рдХेंрдЧे .
рдЕрдм рдмрд╕ рдпрд╣ी рдХाрдордиा рд╣ैं рдХि рджेрд╢ рдоें рдХिрд╕ाрдиो рдХी рдЖрдд्рдорд╣рдд्рдпा рд╕े рдмреЭी рдоृрдд्рдпु рджрд░ рдХрдо рд╣ोрдЧी рдФрд░ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╕ुрдЪाрд░ू рд░ूрдк рд╕े рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдмिрдоा рдХी рд░ाрд╢ि рд╕рд╣ी рд╡рдХ्рдд рдкрд░ рд╕рд╣ी рд╣ाрдеों рдкрд╣ुंрдЪे . рдЗрд╕рдХे рд▓िрдпे рдЬрд░ुрд░ी рд╣ैं рдХि рд╕рднी рд▓ोрдЧ рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рдмाрд░े рдоें рдЕрдоूрд▓्рдп рдЬाрдирдХाрд░ी рдПрдХрдд्рд░ рдХрд░ рдЕрдкрдиे рдЖрд╕ рдкाрд╕ рдХे рдХिрд╕ाрди рднाрдЗрдпों рддрдХ рдЗрд╕े рдкрд╣ुँрдЪाрдпे рдЬिрд╕рд╕े рдХिрд╕ाрди рдЗрд╕рд╕े рдЬुреЬ рд╕рдХे . рд╕ाрде рд╣ी рдЙрдирдХी рдорджрдж рднी рдХрд░े рддाрдХि рдЙрди рддрдХ рдмीрдоा рд░ाрд╢ी рдкрд╣ुँрдЪ рд╕рдХे . рдЕрдзिрдХांрд╢ рдХिрд╕ाрди рдмिрдиा рдкреЭा рд▓िрдЦा рд╣ैं рдЬिрд╕ рдХाрд░рдг рдкैрд╕ा рдЧрд░ीрдм рдХिрд╕ाрди рддрдХ рдкрд╣ुँрдЪрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдЧाрдпрдм рд╣ो рдЬाрддा рдФрд░ рдХिрд╕ाрди рдмрд╕ рджौреЬрддा рд╣ी рд░рд╣ рдЬाрддा рд╣ैं . рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рдЬो рднी рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рдмाрд░े рдоें рдкреЭे рдпा рд╕ुрдиे рдЙрд╕े рдЬрд░ुрд░ рдЕрди्рдп рд╕े рдмाँрдЯे рдЬिрд╕рд╕े рдХिрд╕ाрди рдХे рджुःрдЦ рд╣рдо рдЙрд╕рдХा рдЫोрдЯा рд╕ा рд╕ाрде рджे рд╕рдХे .

рдЧुрд░ुрд╡ाрд░, 11 рдл़рд░рд╡рд░ी 2016

рдмाрд▓ рдХो рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд░ूрдк........

рдмाрд▓ рдХो рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдордЬрдмूрдд рд╡ рдШрдиे рдмрдиाрдиे рдХे рдЯिрдк्рд╕


рд╕ुंрджрд░ рдФрд░ рдШрдиे рдмाрд▓ рдкाрдиे рдХी рдЗрдЪ्‍рдЫा рд╕рдмрдХी рд╣ोрддी рд╣ै, рдХ्‍рдпोंрдХि рдпे рд╣рдоाрд░े рд╡्‍рдпрдХ्рддिрдд्‍рд╡ рдХा рдЖрдЗрдиा рд╣ोрддे рд╣ैं। рдХिрд╕ी рд╡्‍рдпрдХ्рддि рдХी рд╣ेрдпрд░ рд╕्‍рдЯाрдЗрд▓ рдЙрд╕рдХी рд╕ुंрджрд░рддा рдФрд░ рд╡्‍рдпрдХ्рддिрдд्‍рд╡ рдоें рдЪाрд░ рдЪांрдж рд▓рдЧा рджेрддे рд╣ैं। рд▓ेрдХिрди рд▓ाрдЗрдлрд╕्‍рдЯाрдЗрд▓ рдХे рдХाрд░рдг рдмाрд▓ों рдХी рд╕рдорд╕्‍рдпा рд╕े рдХोрдИ рднी рдЕрдЫूрддा рдирд╣ीं рд╣ै। рдмाрд▓ों рдХे рдЭрдб़рдиा рдФрд░ рд╕рдлेрдж рд╣ोрдиा рдмрд╣ुрдд рдЖрдо рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै। 


рджрд░рдЕрд╕рд▓ рд╣рдоाрд░े рдмाрд▓ рдХेрд░ोрдЯीрди рдиाрдордХ рдк्рд░ोрдЯीрди рд╕े рдмрдиे рд╣ोрддे рд╣ैं। рдпाрдиी рдк्рд░ोрдЯीрди рд╣рдоाрд░े рдмाрд▓ों рдоें рд╣ोрддा рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рднोрдЬрди рдоें рдк्рд░ोрдЯीрди рдХा рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्‍рд╡ рд╣ोрддा рд╣ै। рдЖрдорддौрд░ рдкрд░ рд╣рд░ рдорд╣ीрдиे рдмाрд▓ों рдХी рд▓ंрдмाрдИ 1.25 рд╕ेрдоी рдмрдв़рддी рд╣ै। рдкрд╣рд▓े рдмाрд▓ों рдХी рд╕рдорд╕्‍рдпा рдХे рд▓िрдП рдЙрдо्рд░, рд▓िंрдЧ, рдоौрд╕рдо рдЖрджि рдХाрд░рдг рдЬिрдо्‍рдоेрджाрд░ рд╣ोрддे рдеे, рд▓ेрдХिрди рдЕрдм рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рд╣рдоाрд░ी рдЬीрд╡рдирд╢ैрд▓ी рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдЬिрдо्‍рдоेрджाрд░ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै। рдлिрд░ рднी рдЖрдк рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рддрд░ीрдХों рдХो рдЖрдЬрдоाрдХрд░ рдЕрдкрдиे рдмाрд▓ों рдХो рдШрдиे рд╡ рдордЬрдмूрдд рдмрдиा рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рдордЬрдмूрдд рдФрд░ рдШрдиे рдмाрд▓ों рдХे рд▓िрдП рдЯिрдк्‍рд╕


рдорд╕ाрдЬ рдХे рдж्рд╡ाрд░ा  

рдмाрд▓ों рдХो рдордЬрдмूрдд рдмрдиाрдиे рдХा рд╕рдмрд╕े рдЕрдЪ्‍рдЫा рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рдЙрдкाрдп рд╣ै рдмाрд▓ों рдоें рддेрд▓ рд╕े рдорд╕ाрдЬ। рдорд╕ाрдЬ рдХрд░рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рддेрд▓ рдХो рдЧрд░рдо рдХрд░ рд▓ीрдЬिрдП, рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рдмाрд▓ों рдоें рдоाрд▓िрд╢ рдХीрдЬिрдП, рдЗрд╕рд╕े рдЖрдкрдХे рдмाрд▓ рдордЬрдмूрдд рдФрд░ рдШрдиे рд╣ोंрдЧे рдФрд░ рдмाрд▓ों рдХा рдЭрдб़рдиा рднी рдмंрдж рд╣ो рдЬाрдпेрдЧा। рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдЖрдк рд╕рд░рд╕ों рдФрд░ рдиाрд░िрдпрд▓ рдХे рддेрд▓ рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рд╕рд░рд╕ों рдХे рддेрд▓ рдХो рд╣рд▓्‍рдХा рдЧुрдирдЧुрдиा рдХрд░рдХे рдирд╣ाрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╕िрд░ рдкрд░ рдоाрд▓िрд╢ рдХрд░ें, рдЖрдзे рдШंрдЯे рддрдХ рддेрд▓ рдХो рд▓рдЧा рд░рд╣рдиे рджें рдФрд░ рдмाрдж рдоें рдзो рд▓ें। рдЗрд╕рд╕े рд╕िрд░ рдоें рд░рдХ्‍рдд рдк्рд░рд╡ाрд╣ рдЕрдЪ्‍рдЫी рддрд░рд╣ рд╣ोрдЧा рдФрд░ рдмाрд▓ों рдХो рдордЬрдмूрддी рдоिрд▓ेрдЧी। рд╕рдк्‍рддाрд╣ рдоें рдПрдХ рдмाрд░ рддेрд▓ рдХी рдоाрд▓िрд╢ рдЬрд░ूрд░ рдХрд░ें।

рдЕंрдбे рдХे рдЬрд░िрдпे

рдмाрд▓ों рдХो рдШрдиा рдФрд░ рдордЬрдмूрдд рдмрдиाрдиे рдоें рдЕंрдбे рдХा рднी рдЕрд╣рдо рд░ोрд▓ рд╣ोрддा рд╣ै। рдЕंрдбे рдоें рдк्рд░рдЪूрд░ рдоाрдд्рд░ा рдоें рдк्рд░ोрдЯीрди, рд╕ेрд▓ेрдиिрдпрдо, рдлाрд╕्рдлोрд░рд╕, рдЬिंрдХ, рдЖрдЗрд░рди, рд╕рд▓्рдлрд░ рдФрд░ рдЖрдпोрдбीрди рдкाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдпे рд╕рднी рдмाрд▓ों рдХो рдЭрдб़рдиे рд╕े рдмрдЪाрддे рд╣ैं рдФрд░ рдмाрд▓ों рдХी рд▓рдЯों рдХो рдоोрдЯा рдмрдиाрддे рд╣ैं। рдЕंрдбे рдоें рдЖрдк рдеोрдб़ा рд╕ा рдЬैрддूрди рдХा рддेрд▓ рдоिрд▓ा рдХрд░ рдЕंрдбे рдХी рд╕рдлेрджी рд╡ рд╢рд╣рдж рдХो рдЖрдкрд╕ рдоें рдЕрдЪ्рдЫे рд╕े рдоिрд▓ा рд▓ें। рдЕрдм рдЗрд╕े рд╕рдоाрди рд░ूрдк рд╕े рдкूрд░े рд╕िрд░ рдкрд░ рд▓рдЧाрдпें, рдФрд░ рдПрдХ рдШंрдЯे рдХे рд▓िрдП рдЫोрдб़ рджें। рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдЗрд╕े рдаंрдбे рдкाрдиी рдФрд░ рд╢ैंрдкू рд╕े рдзो рд▓ें। рдЬैрддूрди рдХा рддेрд▓ рд░ूрдЦे рдФрд░ рдХрдордЬोрд░ рдмाрд▓ों рдХो рдордЬрдмूрдд рдХрд░рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै।

рдЭрдЯрдкрдЯ рдЪेрд╣рд░ा рдЪрдордХाрдиे рдХे 23 рдШрд░ेрд▓ू рдиुрд╕्рдЦे


рдЖрд▓ू рдХा рд░рд╕

рдЖрд▓ू рдХे рдЬрд░िрдпे рднी рдмाрд▓ों рдХो рдордЬрдмूрдд рдФрд░ рдШрдиा рдмрдиा рд╕рдХрддे рд╣ैं, рд╣ाрд▓ांрдХि рдЗрд╕рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рд▓ोрдЧों рдХो рдмрд╣ुрдд рдХрдо рд╣ोрддी рд╣ै। рдЖрд▓ू рдХा рд░рд╕ рдмाрд▓ों рдХो рдЭрдб़рдиे рд╕े рд░ोрдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдордЬрдмूрдд рдмрдиाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдП рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рдХि рдЖрдкрдХे рдмाрд▓ рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдордЬрдмूрдд рд╣ों рддो рдмाрд▓ों рдоें рдЖрд▓ू рдХा рд░рд╕ рд▓рдЧाрдПं। рдирд╣ाрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╕िрд░ рдХे рдЦाрд▓ рдкрд░ рдЖрд▓ू рдХा рд░рд╕ рд▓рдЧाрдПं рдФрд░ рдФрд░ 15 рдоिрдирдЯ рдмाрдж рдзो рд▓ें। рдЖрд▓ू рдоें рдкाрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рд╡िрдЯाрдоिрди рдЖрдкрдХे рдмाрд▓ों рдХो рд▓ंрдмा рдФрд░ рдордЬрдмूрдд рдмрдиाрдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै।

рдЖंрд╡рд▓ा рд╕े

рдмाрд▓ों рдХो рдордЬрдмूрдд рдФрд░ рдШрдиा рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖंрд╡рд▓े рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдмрд╣ुрдд рдлाрдпрджेрдоंрдж рд╣ोрддा рд╣ै। рдЖंрд╡рд▓ा рдЦाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдФрд░ рдмाрд▓ों рдоें рднी рд▓рдЧाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै, рджोрдиों рд╣ी рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдмाрд▓ों рдХो рдордЬрдмूрддी рдоिрд▓рддी рд╣ै। рдЖंрд╡рд▓ा рдХो рд▓рдЧाрдиे рд╕े рдмाрд▓ рдЪрдордХрджाрд░ рдФрд░ рдордЬрдмूрдд рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЕрдЧрд░ рдЖрдкрдХे рдмाрд▓ рдХाрд▓े рдирд╣ीं рд╣ै рддो рдЖंрд╡рд▓ा рдФрд░ рд░ीрдаा рдХा рдкाрдЙрдбрд░ рд▓рдЧाрдПं, рдмाрд▓ рдХाрд▓े рд╣ो рдЬाрдПंрдЧे। рдЖंрд╡рд▓ा рдХे рдЬूрд╕ рдХो рд╕рдк्‍рддाрд╣ рдоें рдПрдХ рдмाрд░ рд▓рдЧाрдиे рд╕े рдмाрд▓ рдордЬрдмूрдд рд╣ोрддे рд╣ैं।

рдоेंрд╣рджी рд▓рдЧाрдпें

рдоेंрд╣рджी рдмाрд▓ों рдХे рд▓िрдП рдиैрдЪुрд░рд▓ рдХंрдбीрд╢рдирд░ рдХी рддрд░рд╣ рд╣ै। рдоेंрд╣рджी рдХा рдкैрдХ рд▓рдЧाрдиे рд╕े рдмाрд▓ рдордЬрдмूрдд рдФрд░ рдШрдиे рдмрдирддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдмाрд▓ों рдХी рдЬрдб़ों рдкрд░ рднी рдЕрдкрдиा рдЕрд╕рд░ рджिрдЦाрддा рд╣ै рдФрд░ рдмाрд▓ों рдХे рдмрдв़рдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै। рдПрдХ рдХрдк рдоेंрд╣рджी рдкाрдЙрдбрд░ рдоें рдЖрдзा рдХрдк рджрд╣ी рдХो рдЕрдЪ्рдЫे рд╕े рдоिрд▓ाрдХрд░ рдЗрд╕े рдХрд░ीрдм рджो рдШंрдЯे рдХे рд▓िрдП рдРрд╕े рд╣ी рдЫोрдб़ рджें। рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдЗрд╕ рдкेрд╕्рдЯ рдХो рдЕрдкрдиे рд╕िрд░ рдХे рдЦाрд▓ рдкрд░ рд▓рдЧाрдПं। рдЬрдм рдпрд╣ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕ूрдЦ рдЬाрдП рддो рдЗрд╕े рдзो рд▓ें। рдЗрд╕рд╕े рдмाрд▓ рдордЬрдмूрдд рдФрд░ рдШрдиे рд╣ोंрдЧे।

рдПрд▓ोрд╡ेрд░ा рдФрд░ рд╢рд╣рдж

рдд्‍рд╡рдЪा рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдРрд▓ोрд╡ेрд░ा рдмाрд▓ों рдХे рд▓िрдП рдмрд╣ुрдд рдлाрдпрджेрдоंрдж рд╣ै। рдПрд▓ोрд╡ेрд░ा рдоें рд╡िрдЯाрдоिрди, рд╕ेрд▓ेрдиिрдпрдо рдФрд░ рджूрд╕рд░े рдХрдИ рдкौрд╖्рдЯिрдХ рддрдд्рд╡ рдкाрдП рдЬाрддे рд╣ैं। рдмाрд▓ों рдХे рд╕рдмрд╕े рдмрдб़े рджुрд╢्‍рдорди рдбैंрдб्рд░рдл рд╣ैं рдФрд░ рдпрд╣ рдбैंрдб्рд░рдл рд╕े рдЫुрдЯрдХाрд░ा рджिрд▓ाрддा рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рдмाрд▓ рд╕्‍рд╡рд╕्‍рде рдФрд░ рдордЬрдмूрдд рд╣ोрддे рд╣ैं। рд╕िрд░ рдХे рдЦाрд▓ рдкрд░ рдПрд▓ोрд╡ेрд░ा рд▓рдЧाрдХрд░ рд░ाрдд рднрд░ рдЫोрдб़ рджें। рдЕрдЧрд▓े рджिрди рд╕ुрдмрд╣ рд╕िрд░ рдХो рдЕрдЪ्рдЫी рддрд░рд╣ рд╕े рдзो рд▓ें। рдЖрдк рдЪाрд╣ें рддो рдПрд▓ोрд╡ेрд░ा рдФрд░ рд╢рд╣рдж рдХो рдмрд░ाрдмрд░ рдоाрдд्рд░ рдоें рдоिрд▓ाрдХрд░ рднी рд▓рдЧा рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЗрд╕े рд▓рдЧाрдХрд░ 30 рдоिрдирдЯ рдХे рд▓िрдП рдЫोрдб़ рджें рдФрд░ рдлिрд░ рдаंрдбे рдкाрдиी рд╕े рдзो рд▓ें।


рдк्рд░рдХृрддि рдХे рдЦрдЬाрдиे рдоें рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рднी рдмрд╣ुрдд рд╕े рдиुрд╕्‍рдЦें рд╣ैं, рдЬिрдирдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рдХे рдЖрд╕ाрдиी рд╕े рдмाрд▓ों рдХो рдордЬрдмूрдд рдФрд░ рдШрдиा рдмрдиाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдмाрд▓ों рдХो рдордЬрдмूрдд рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рддрдиाрд╡ рдФрд░ рд╕рдХाрд░ाрдд्‍рдордХ рд╕ोрдЪ рднी рдмрд╣ुрдд рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै।

рдЬीрд╡рди рдХी рд▓ंрдмाрдИ рдирд╣ीं рдЧрд╣рд░ाрдИ рдоाрдпрдиे рд░рдЦрддी рд╣ै।



1.рдЗंрд╕ाрдиिрдпрдд рджिрд▓ рдоें рд╣ोрддी рд╣ै, рд╣ैрд╕िрдпрдд рдоें рдирд╣ीं।
рдЙрдкрд░рд╡ाрд▓ा рдХрд░्рдо рджेрдЦрддा рд╣ै, рд╡рд╕ीрдпрдд рдирд╣ीं।


2.рдХोрд╢िрд╢ рдЖрдЦिрд░ी рд╕ाँрд╕ рддрдХ рдЬाрд░ी рд░рдЦрдиी рдЪाрд╣िрдП, "рдоंрдЬिрд▓" рдоिрд▓े рдпा "рддрдЬुрд░्рдмा" рджोрдиो рд╣ी рдиाрдпाрдм рд╣ैं।


4.рдмुрдж्рдзिрдоाрди рд░ाрдЬाрдУं рдХे рдкाрд╕ рдмुрдж्рдзिрдоाрди рд╕рд▓ाрд╣рдХाрд░ рд╣ोрддे рд╣ैं, рдФрд░ рдЬो рдЬ्рдЮाрдиी рдЕрдЬ्рдЮाрдиी рдоें рдЕंрддрд░ рдХрд░ рд╕рдХे рдЙрд╕рдХा рдЦुрдж рдмुрдж्рдзिрдоाрди рд╣ोрдиा рдЬ़рд░ूрд░ी рд╣ै।


5.рдЬ़िंрджрдЧी рдоें рд╣рд░ рдоौрдХ़े рдХा рдл़ाрдпрджा рдЙрдаाрдУ, рдордЧрд░ рдХिрд╕ी рдХी рдореЫрдмूрд░ी рдФрд░ рднрд░ोрд╕े рдХा рдирд╣ीं।

рдмुрдзрд╡ाрд░, 10 рдл़рд░рд╡рд░ी 2016

рд╕рдЪ्рдЪा рд╕ुрдЦ

рд╕рдЪ्рдЪा рд╕ुрдЦ




рдПрдХ рдпुрд╡рдХ рдЬो рдХि рдПрдХ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХा рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдеा, рдПрдХ рджिрди рд╢ाрдо рдХे рд╕рдордп рдПрдХ рдк्рд░ोреЮेрд╕рд░ рд╕ाрд╣рдм рдХे рд╕ाрде

рдЯрд╣рд▓рдиे рдиिрдХрд▓ा рд╣ुрдЖ рдеा। рдпрд╣ рдк्рд░ोреЮेрд╕рд░ рд╕ाрд╣рдм рд╕рднी рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХे рдЪрд╣ेрддे рдеे рдФрд░ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рднी рдЙрдирдХी рджрдпाрд▓ुрддा рдХे

рдХाрд░рдг рдЙрдирдХा рдмрд╣ुрдд рдЖрджрд░ рдХрд░рддे рдеे। рдЯрд╣рд▓рддे-рдЯрд╣рд▓рддे рд╡рд╣ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдк्рд░ोреЮेрд╕рд░ рд╕ाрд╣рдм рдХे рд╕ाрде рдХाрдл़ी рджूрд░ рддрдХ рдиिрдХрд▓

рдЧрдпा рдФрд░ рддрднी рдЙрди рджोрдиों рдХी рджृрд╖्рдЯि рдПрдХ рдЬोреЬी рдлрдЯे рд╣ुрдП рдЬूрддों рдкрд░ рдкреЬी। рдЙрди рджोрдиों рдХो рд╡рд╣ рдЬूрддे рдПрдХ рдЧрд░ीрдм рдХिрд╕ाрди рдХे

рд▓рдЧे рдЬो рдХि рдкाрд╕ рдХे рд╣ी рдХिрд╕ी рдЦेрдд рдоें рдордЬрджूрд░ी рдХрд░ рд░рд╣ा рдеा рдФрд░ рдмрд╕ рдЖрдиे рд╣ी рд╡ाрд▓ा рдеा।

рд╡рд╣ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдк्рд░ोреЮेрд╕рд░ рд╕ाрд╣рдм рдХी рдУрд░ рдоुрдб़ा рдФрд░ рдмोрд▓ा, " рдЖрдЗрдпे рдЗрди рдЬूрддों рдХो рдЫुрдкा рджेрддे рд╣ैं। рдФрд░ рдлिрд░ рд╣рдо рд▓ोрдЧ рдЗрди

рдЭाрдб़िрдпों рдХे рдкीрдЫे рдЫुрдк рдЬाрддे рд╣ैं। рдЬрдм рд╡рд╣ рдХिрд╕ाрди рдХाрдо рдХрд░рдХे рд╡ाрдкрд╕ рдЖрдПрдЧा рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдЬूрддों рдХो рдвूंрдвेрдЧा рддो рдЙрд╕े

рдкрд░ेрд╢ाрди рд╣ोрдХрд░ рдЗрдзрд░-рдЙрдзрд░ рдвूंрдв़рддा рджेрдЦрдиे рдкрд░ рдХिрддрдиा рдореЫा рдЖрдПрдЧा।"




рдЗрд╕ рдкрд░ рдк्рд░ोрдлेрд╕рд░ рд╕ाрд╣рдм рдмोрд▓े, " рдоेрд░े рдк्рдпाрд░े рджोрд╕्рдд ! рд╣рдоें рдХрднी рднी рдХिрд╕ी рдЧрд░ीрдм рдХो рджुрдЦी рдХрд░рдХे рдЦ़ुрд╢ рдирд╣ीं рд╣ोрдиे рдЪाрд╣िрдП।


рддुрдо рддो рдХाрдл़ी рдЕрдоीрд░ рд╣ो рдФрд░ рддुрдо्рд╣ें рдЕрдЪ्рдЫा рдЦ़ाрд╕ा рдЬेрдм рдЦрд░्рдЪ рдоिрд▓рддा рд╣ै। рддुрдо рдПрдХ рдХाрдо рдХрд░ो ! рдЗрди рджोрдиों рдЬूрддों рдоें

рддुрдо рдмीрд╕-рдмीрд╕ рд░ुрдкрдпे рдбाрд▓ рджो। рдФрд░ рдл़िрд░ рд╣рдо рд▓ोрдЧ рджेрдЦेंрдЧे рдХि рдЬрдм рдХिрд╕ाрди рдХो рдпрд╣ рдкैрд╕ा рдоिрд▓ेрдЧा рддो рддुрдо्рд╣ें рдХैрд╕ा

рдорд╣рд╕ूрд╕ рд╣ोрддा рд╣ै। " рдЙрд╕ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдиे рдаीрдХ рд╡ैрд╕ा рд╣ी рдХिрдпा рдФрд░ рдл़िрд░ рджोрдиों рдкाрд╕ рдХी рдПрдХ рдЭाрдб़ी рдХे рдкीрдЫे рдЫुрдк рдЧрдП।

рдЬрд▓्рджी рд╣ी рдЙрд╕ рдЧрд░ीрдм рдХिрд╕ाрди рдХा рдХाрдо рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ो рдЧрдпा рдФрд░ рд╡рд╣ рд▓ौрдЯ рдХрд░ рд╡рд╣ीँ рдЖрдпा рдЬрд╣ाँ рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиे рдлрдЯे рдкुрд░ाрдиे

рдЬूрддे рдЙрддाрд░े рдеे। рдЬैрд╕े рд╣ी рдЙрд╕рдиे рдПрдХ рдкैрд░ рдЬूрддे рдоें рдбाрд▓ा, рдЙрд╕े рд▓рдЧा рдХि рдкैрд░ рдоें рдХोрдИ рдХाрдЧрдЬ़ рд╕ा рдЫू рд░рд╣ा рд╣ै। рдЬрдм рдЙрд╕рдиे

рдЬूрддे рдоें рд╣ाрде рдбाрд▓рдХрд░ рджेрдЦा рддो рдПрдХ рдмीрд╕ рд░ुрдкрдпे рдХा рдиोрдЯ рдкाрдпा। рдЙрд╕рдХे рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдЖрд╢्рдЪрд░्рдп рдХे рднाрд╡ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े рджिрдЦ

рд░рд╣े рдеे। рдЙрд╕рдиे рдмीрд╕ рд░ुрдкрдпे рдХे рдиोрдЯ рдХो рдЙрд▓рдЯ рдкрд▓рдЯ рдХे рджेрдЦा рдХि рдХрд╣ीं рд╡рд╣ рдирдХрд▓ी рддो рдирд╣ीं рдеा। рдлिрд░ рдЙрд╕рдиे рдЪाрд░ों рдУрд░ рджेрдЦा рдХि рд╢ाрдпрдж рдХोрдИ рджिрдЦ рдЬाрдпे, рдХिрди्рддु рдХोрдИ рджिрдЦाрдИ рди рджिрдпा। рдЕрдм рдЙрд╕рдиे рд╡рд╣ рдиोрдЯ рдЕрдкрдиी рдЬेрдм рдоें рд░рдЦ рд▓िрдпा

рдФрд░ рдЕрдкрдиा рдкैрд░ рджूрд╕рд░े рдЬूрддे рдоें рдбाрд▓ा, рдХिрди्рддु рджूрд╕рд░े рдоें рднी рдПрдХ рдФрд░ рдиोрдЯ рдкाрдХрд░ рдЙрд╕рдХा рдЖрд╢्рдЪрд░्рдп рджुрдЧрдиा рд╣ो рдЧрдпा।

рдЕрдм рдЙрд╕рдХा рдЕрдкрдиी рднाрд╡рдиाрдУं рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиा рдЕрдд्рдпंрдд рдХрдаिрди рд╣ो рдЧрдпा। рд╡рд╣ рдЕрдкрдиे рдШुрдЯрдиों рдХे рдмрд▓ рдмैрда рдЧрдпा

рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рджोрдиों рд╣ाрде рдЕрдХрд╕्рдоाрдд् рдЖрдХाрд╢ рдХी рдФрд░ рдЙрда рдЧрдП। рдЙрд╕рдиे рдЖрдХाрд╢ рдХी рдУрд░ рджेрдЦा рдФрд░ рдИрд╢्рд╡рд░ рдХे рдк्рд░рддि

рдХृрддрдЬ्рдЮрддा рдФрд░ рдзрди्рдпрд╡ाрдж рдХे рд╢рдм्рдж рдоाрдиो рдмрд░рдмрд╕ рд╣ी рдЙрд╕рдХे рдоुрдЦ рд╕े рдлूрдЯ рдиिрдХрд▓े। рд╡рд╣ рджिрд▓ рдЦोрд▓рдХрд░ рдмोрд▓ा рдЕрдкрдиी

рдЕрд╕्рд╡рд╕्рде рдФрд░ рдЕрд╕рд╣ाрдп рдкрдд्рдиी рдХे рдмाрд░े рдоें рдЬिрд╕рдХा рдЕрдм рд╡рд╣ рдЗрд▓ाрдЬ рдХрд░ा рдкाрдпेрдЧा। рд╡рд╣ рдмोрд▓ा рдЕрдкрдиे рднूрдЦ рд╕े рдмिрд▓рдмिрд▓ाрддे

рдмрдЪ्рдЪों рдХे рдмाрд░े рдоें рдЬिрдирдХो рд╡рд╣ рдЖрдЬ рднрд░рдкेрдЯ рднोрдЬрди рдХрд░рд╡ा рдкाрдПрдЧा।

рдЭाрдб़िрдпों рдХे рдкीрдЫे рд╡рд╣ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдФрд░ рдк्рд░ोреЮेрд╕рд░ рд╕рдм рдХुрдЫ рд╕ुрди рд░рд╣े рдеे рдФрд░ рдЙрди рджोрдиों рдХी рдЖँрдЦों рдоें рдЦ़ुрд╢ी рдХे рдЖँрд╕ू рдеे।

рдк्рд░ोреЮेрд╕рд░ рдиे рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рд╕े рдХрд╣ा, "рдЕрдм рдмрддाрдУ рдпрджि рддुрдо рдЙрд╕ рдЧрд░ीрдм рдХिрд╕ाрди рдХे рдлрдЯे рдЬूрддे рдЫुрдкा рджेрддे рддрдм рддुрдо्рд╣ें реЫ्рдпाрджा

рдЦ़ुрд╢ी рдоिрд▓рддी рдпा рдЕрдм реЫ्рдпाрджा рдЦ़ुрд╢ी рдоिрд▓рддी ?"



рдЗрд╕ рдкрд░ рд╡рд╣ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдмोрд▓ा, "рдЖрдЬ рдЖрдкрдиे рдоुрдЭे рдПрдХ рдРрд╕ी рд╢िрдХ्рд╖ा рджी рд╣ै рдЬो рдХी рдоैं рдЬीрд╡рди рдоें рдХрднी рдирд╣ीं рднूрд▓ рдкाрдЙँрдЧा।

рдФрд░, рдпрд╣ рдоैं рдпрд╣ рдкрд╣рд▓े рдХрднी рдирд╣ीं рд╕рдордЭ рдкाрдпा рдеा рдХि, рдЬो рд╕ुрдЦ рджेрдиे рдоें рд╣ै рд╡рд╣ рд▓ेрдиे рдоें рдирд╣ीं।"

рд╕рдорди्рджрд░ों рдХे рд╕рдлрд░ рдоें .......

рд╕рдорди्рджрд░ों рдХे рд╕рдлрд░ рдоें рд╣рд╡ा рдЪрд▓ाрддा рд╣ै

рд╕рдорди्рджрд░ों рдХे рд╕рдлрд░ рдоें рд╣рд╡ा рдЪрд▓ाрддा рд╣ै
рдЬрд╣ाрдЬ рдЦुрдж рдирд╣ीं рдЪрд▓рддे рдЦुрджा рдЪрд▓ाрддा рд╣ै

рддुрдЭे рдЦрдмрд░ рдирд╣ीं рдоेрд▓े рдоें рдШूрдордиे рд╡ाрд▓े
рддेрд░ी рджुрдХाрди рдХोрдИ рджूрд╕рд░ा рдЪрд▓ाрддा рд╣ै

рдпे рд▓ोрдЧ рдкांрд╡ рдирд╣ीं рдЬрд╣рди рд╕े рдЕрдкाрд╣िрдЬ рд╣ै
рдЙрдзрд░ рдЪрд▓ेंрдЧे рдЬिрдзрд░ рд░рд╣рдиुрдоा рдЪрд▓ाрддा рд╣ै

рд╣рдо рдЕрдкрдиे рд╡ूрдвे рдЪिрд░ाрдЧों рдкे рдЦूрдм рдЗрддрд░ाрдпे

рдФрд░ рдЙрд╕рдХो рднूрд▓ рдЧрдпे рдЬो рд╣рд╡ा рдЪрд▓ाрддा рд╣ै

-рд╕ाрднाрд░ рд░ाрд╣рдд рдЗрди्‍рджौрд░ी рд╕ाрд╣рдм 

рдЪрд▓ो рдЗрд╢्рдХ рдХрд░ें......

рдЪрд▓ो рдЗрд╢्рдХ рдХрд░ें......

рдЖрдЬ рд╣рдо рджोंрдиों рдХो рдлुрд░्рд╕рдд рд╣ै рдЪрд▓ो рдЗрд╢्рдХ рдХрд░ें
рдЗрд╢्рдХ рджोंрдиों рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ै рдЪрд▓ो рдЗрд╢्рдХ рдХрд░ें
рдЗрд╕рдоें рдиुрдХрд╕ाрди рдХा рдЦрддрд░ा рд╣ी рдирд╣ीं рд░рд╣рддा рд╣ै
рдпे рдоुрдиाрдлे рдХी рдлिрдЬाрд░рдд рд╣ै рдЪрд▓ो рдЗрд╢्рдХ рдХрд░े
рдЖрдк рд╣िрди्рджु рдоें рдоुрд╕рд▓рдоाрди рдпे рдИрд╕ाрдИ рд╡ो рд╕िрдЦ

рдпाрд░ рдЫोрдб़ो рдпे рд╕िрдпाрд╕рдд рд╣ै рдЪрд▓ो рдЗрд╢्рдХ рдХрд░ें......

рдЬाрдХे рдпे рдХрд╣ рджे рдХोрдИ рд╢ोрд▓ों рд╕े рдЪिंрдЧाрд░ी рд╕े
рдлूрд▓ рдЗрд╕ рдмाрд░ рдЦिрд▓े рд╣ै рдмрдб़ी рддैрдпाрд░ी рд╕े
рд╡ाрджрд╢ाрд╣ों рд╕े рднी рдлेंрдХे рд╣ुрдпे рд╕िрдХ्рдХे рди рд▓िрдпे
рд╣рдордиे рдЦैрд░ाрдд рднी рдоांрдЧी рд╣ै рддो рдЦुрджрджाрд░ी рд╕े 

- рд╕ाрднाрд░ рд░ाрд╣рдд рдЗрди्‍рджौрд░ी рд╕ाрд╣рдм

рд╕ोрдорд╡ाрд░, 8 рдл़рд░рд╡рд░ी 2016

рдЬोрдХ्рд╕

рдЧौрд░ рдлрд░рдоाрдИрдпेрдЧा рдЬрд░ा… 
рдмाрд╡рд░ी рд╣ोрдХрд░ рдЗрд╢्рдХ़ рдоे рдпाрд░ो, рд╡ो рдХрдоाрд▓ рдХрд░ рдмैрдаी, 
рдмाрд╡рд░ी рд╣ोрдХрд░ рдЗрд╢्рдХ़ рдоे рдпाрд░ो, рд╡ो рдХрдоाрд▓ рдХрд░ рдмैрдаी, 
рд▓िрдЦा.. “I Love You”, рдФрд░ Send To All рдХрд░ рдмैрдаी. 
рд╕рднी рдорд╣िрд▓ाрдУं рд╕े рдЕрдиुрд░ोрдз:
рдХृрдкрдпा 15 рдлрд░рд╡рд░ी рддрдХ рдЕрдкрдиे рдкрддिрдпो рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖ рдирдЬрд░ рд░рдЦे।
рдирд╣ी рддो…
“рдирдЬрд░ рд╣рдЯी рд╕ौрддрди рдкрдЯी”
рдЬрдирд╣िрдд рдоे рдЬाрд░ी!
рдПрдпрд░ рд╣ोрд╕्рдЯेрд╕ рдкंрдбिрдд рд╕े: рд╕рд░, рдХ्рдпा рд▓ेंрдЧे?
рдкंрдбिрдд- рдкूрд░ी, рд╕рдм्рдЬ़ी, рдЦीрд░ рдФрд░ рд▓рдб्рдбू…
рдПрдпрд░ рд╣ोрд╕्рдЯेрд╕ –
рд╕рд░ рдЖрдк рдХिंрдЧрдл़िрд╢рд░ рдХे рдк्рд▓ेрди рдоें рдмैрдаे рд╣ैं,
рд╡िрдЬрдп рдоाрд▓्рдпा рдХे рд╢्рд░ाрдж्рдз рдоें рдирд╣ीं!!
рдПрдХ рдмाрд░ рдмрд╕ рдХे рдХंрдбрдХ्рдЯрд░ рдиे рдПрдХ рдмрдЪ्рдЪे рд╕े рдкूрдЫा-
рддुрдо рд╣рд░ рд░ोрдЬ рджрд░рд╡ाрдЬे рдХे рдкाрд╕ рд╣ी рдЦрдб़े рд░рд╣рддे рд╣ो
рддुрдо्рд╣ाрд░ा рдмाрдк рдЪौрдХीрджाрд░ рд╣ै рдХ्рдпा?
рдмрдЪ्рдЪा рдмрд╣ुрдд рд╣ी рд╢рд░ाрд░рддी рдеा।…
рд╡ो рдмोрд▓ा-
рддुрдо рд╣рдоेрд╢ा рдоुрдЭрд╕े рдкैрд╕े рдоांрдЧрддे рд░рд╣рддे рд╣ो,
рддुрдо्рд╣ाрд░ा рдмाрдк рднिрдЦाрд░ी рд╣ै рдХ्рдпा?
рдЕрдЪ्рдЫे рдФрд░ рдмрд╣ुрдд рдЕрдЪ्рдЫे рдЯीрдЪрд░ рдоें рдЕंрддрд░:
рдЕрдЪ्рдЫा рдЯीрдЪрд░ рд╡ो рд╣ै рдЬो рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдЖрдкрдХो рдХреЬी рдоेрд╣рдирдд рдХी рд╕рд▓ाрд╣ рджे…
рдФрд░ рдмрд╣ुрдд рдЕрдЪ्рдЫा рдЯीрдЪрд░ рд╡ो рд╣ै, рдЬो рдЖрдкрдХो рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХे рд╡реШ्рдд рдХрд╣े..
“рдХंрдЬрд░ों, рдкрд░्рдЪिрдпां рдЪाрдм рдЬाрдУ, рдл्рд▓ाрдЗंрдЧ рдЖ рдЧрдпी”!

рд░рд╡िрд╡ाрд░, 7 рдл़рд░рд╡рд░ी 2016

рдкрдкीрддे рдХे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рддрдеा рд╕ौंрджрд░्рдп рдлाрдпрджे

рдкрдкीрддे рдХे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рддрдеा рд╕ौंрджрд░्рдп рдлाрдпрджे





рдкрдкीрддा рдПрдХ рдиाрд░ंрдЧी рд░ंрдЧ рдХा рдлрд▓ рд╣ै рдЬो рдХाрдлी рд╕्рд╡ाрджिрд╖्рдЯ рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдХाрдлी рдоाрдд्рд░ा рдоें рдкोрд╖рдХ рдкрджाрд░्рде, рд╡िрдЯाрдоिрди्рд╕ (vitamins) рддрдеा рдХрдо рдоाрдд्рд░ा рдоें рдХैрд▓ोрд░ीреЫ (calories) рднी рд╣ोрддी рд╣ैं। рдкрдкीрддा рдХे рдФрд╖рдзीрдп рдЧुрдг, рдкрдкीрддे рдоें рдкोрдЯैрд╢िрдпрдо, рдЖрдпрд░рди, рдоैрдЧ्рдиीрд╢िрдпрдо рдФрд░ рд╕ोрдбिрдпрдо (potassium, iron, magnesium and sodium) рдЬैрд╕े рдЦрдиिрдЬ рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬो рднोрдЬрди рдХो рдкрдЪाрдиे рдоें рдЖрдкрдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддे рд╣ैं। рдкрдкीрддा рдХा рд░рд╕, рдкрдкीрддे рдоें рдХрд░ीрдм 5 рдЧ्рд░ाрдо рдЪीрдиी, рдХрдо рд╡рд╕ा рдФрд░ рд╕ाрдоाрди्рдп рдоाрдд्рд░ा рдоें рдлाрдЗрдмрд░ (fiber) рдоौрдЬूрдж рд╣ोрддा рд╣ै। рдЕрдоेрд░िрдХा рдФрд░ рдоेрдХ्рд╕िрдХो (United States and Mexico) рдкрдкीрддे рдХे рд╕рдмрд╕े рдмреЬे рдЙрдд्рдкाрджрдХ рджेрд╢ рд╣ैं। рдкрдкीрддा рдХे рдФрд╖рдзीрдп рдЧुрдг рдХे рдХрдИ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдФрд░ рд╕ौंрджрд░्рдп рд▓ाрдн рд╣ोрддे рд╣ैं।

рдкрдкीрддा рдЦाрдиे рдХे рдлाрдпрджे – рд╡реЫрди рдШрдЯाрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ (Weight loss)

рдкрдкीрддे рдоें рдлाрдЗрдмрд░, рдХрдо рд╡рд╕ा рдФрд░ рдХрдо рдХैрд▓ोрд░ीреЫ рд╣ोрддी рд╣ैं рдЬो рд╣рдоाрд░े рд╢рд░ीрд░ рд╕े рдлैрдЯ (fat) рдХो рдХрдо рдХрд░рдиे рдоें рдХाрдлी рдмреЬी рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддी рд╣ैं। рдкрдкीрддा рдЦाрдиे рдХे рдлाрдпрджे, рдкрдкीрддे рдХे рд╕ेрд╡рди рд╕े рдкाрдЪрди рдк्рд░рдгाрд▓ी рд╕ाрдл рд╣ोрддी рд╣ै рддрдеा рд╣ाреЫрдоा рд╕рд╣ी рд╣ोрдиे рдоें рдорджрдж рдоिрд▓рддी рд╣ै। рдкрдкीрддा рдЦाрдиे рдХा рд╕рд╣ी рд╕рдордп рдЦाрд▓ी рдкेрдЯ рд╣ोрддा рд╣ैं।

рдкрдкीрддा рдХे рд▓ाрдн – рдк्рд░рддिрд░ोрдзрдХ рдк्рд░рдгाрд▓ी (Immune system)

рдкрдкीрддे рдоें рдРрд╕े рд╡िрдЯाрдоिрди рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬो рдЖрдкрдХे рд╢рд░ीрд░ рдХे рд▓िрдП рдХाрдлी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ैं। рдЗрд╕рд╕े рдЖрдкрдХे рд╢рд░ीрд░ рдХी рдк्рд░рддिрд░ोрдзрдХ рдХ्рд╖рдорддा рдоें рдХाрдлी рдЗреЫाреЮा рд╣ोрддा рд╣ै। рдкрдкीрддा рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ, рдпрд╣ рдЖрдкрдХे рд╢рд░ीрд░ рдХी рд╢рдХ्рддि рдмреЭाрдиे рддрдеा рдк्рд░рддिрд░ोрдзрдХ рдХ्рд╖рдорддा рдХो рд╕्рд╡рд╕्рде рдмрдиाрдиे рддрдеा рдЗрд╕े рд╕ुрдЪाрд░ू рд░ूрдк рд╕े рдЪрд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдП рдХाрдлी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै।

рдкрдкीрддा рдХे рд▓ाрдн – рдХोрд▓рди рдХैंрд╕рд░ (Colon cancer)

рдкрдкीрддे рдХा рдлрд▓ рдПंрдЯी рдСрдХ्рд╕ीрдбेंрдЯ्рд╕ (anti-oxidants) рд╕े рднрд░рдкूрд░ рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдПрдХ рдПंрдЯी рдПрдЬेंрдЯ (anti-agent) рдХी рддрд░рд╣ рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै рддрдеा рдХैंрд╕рд░ рдХी рдХोрд╢िрдХाрдУं (cancer cells) рд╕े рд▓реЬрдХрд░ рдХैंрд╕рд░ рдХे рдЦрддрд░े рд╕े рдмрдЪाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдкрдкीрддे рдоें рдоौрдЬूрдж рдкोрд╖рдХ рдкрджाрд░्рде рдХोрд▓рди рдХैंрд╕рд░ рдХी рдХोрд╢िрдХाрдУं рдХो рд░ोрдХрдиे рдоें рдЕрд╣рдо рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддे рд╣ैं। рдкрдкीрддा рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ, рдкрдкीрддे рдоें рдоौрдЬूрдж рд▓ाрдЗрдХोрдкिрди (lycopene) рдЖрдкрдХो рдк्рд░ोрд╕्рдЯेрдЯ рдХैंрд╕рд░ (prostate cancer) рдХे рдЦрддрд░े рд╕े рднी рдмрдЪाрддा рд╣ै।

рдкрдкीрддे рдХे рд╕ौंрджрд░्рдп рдЧुрдг (Beauty benefits)

рдкрдкीрддा рдХे рдлाрдпрджे – рдд्рд╡рдЪा рдХी рджेрдЦрднाрд▓ (Skin care)

рдкрдкीрддे рдоें рдРрд╕े рдХрдИ рдкोрд╖рдХ рдкрджाрд░्рде рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬो рдд्рд╡рдЪा рдХे рд▓िрдП рдХाрдлी рдлाрдпрджेрдоंрдж рд╣ोрддे рд╣ैं। рдЗрд╕рдоें рдРрд╕े рд╡िрдЯाрдоिрди्рд╕ рднी рдоौрдЬूрдж рд╣ोрддे рд╣ैं рдкрдкीрддा рдХा рд░рд╕, рдЬो рдд्рд╡рдЪा рдХी рдоृрдд рдХोрд╢िрдХाрдУं рдХो рдиिрдХाрд▓рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддे рд╣ैं।
  • рдкрдкीрддे рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдд्рд╡рдЪा рдХो рдирдоी рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП (skin moisturizer) рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
  • рдкрдкीрддे рдХा рдлेрд╕ рдкैрдХ (Papaya face pack) рдд्рд╡рдЪा рдХी рдЯोрди (tone) рдоें рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдиिрдЦाрд░ рд▓े рдЖрддा рд╣ै।
  • рдкрдкीрддे рдХा рдлेрд╕ рдкैрдХ рдЪेрд╣рд░े рдкрд░ рдЪрдордХ рд▓ाрддा рд╣ै।
  • рдкрдкीрддे рдХा рдлेрд╕ рдкैрдХ рдЪेрд╣рд░े рд╕े рдоुрд╣ांрд╕ों рдХे рджाрдЧों рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рд╣рдЯाрдиे рдоें рдорджрдж рдХрд░рддा рд╣ै।
  • рдкрдкीрддे рдХे рдлेрд╕ рдкैрдХ рд╕े рдЖрдкрдХी рдд्рд╡рдЪा рдирд░рдо рдФрд░ рдоुрд▓ाрдпрдо рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।
  • рдкрдкीрддे рдХे рдЧूрджे рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдЪेрд╣рд░े рдХे рдХाрд▓े рдзрдм्рдмों рдХो рджूрд░ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдкрдкीрддा рдХे рдлाрдпрджे – рдмाрд▓ों рдХी рджेрдЦрднाрд▓ (Hair care)

рдкрдкीрддे рдоें рдРрд╕े рдкोрд╖рдХ рдкрджाрд░्рде рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬो рдмाрд▓ों рдХो рдмреЭाрдиे рддрдеा рдЙрди्рд╣ें рдк्рд░рднाрд╡ी рд░ूрдк рд╕े рдкोрд╖рдг рджेрдиे рдоें рдХाрдлी реЫ्рдпाрджा рд╕рд╣ाрдпрдХ рд╕िрдж्рдз рд╣ोрддे рд╣ैं।
  • рдкрдкीрддा рдХे рдЧुрдг, рдкрдкीрддे рдХा рд╣ेрдпрд░ рдкैрдХ рдмाрд▓ों рдоें рдоौрдЬूрдж рдбैंрдб्рд░рдл (dandruff) рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдХрд░рдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।
  • рдкрдкीрддा рдХे рдЧुрдг, рдкрдкीрддे рдХा рд╣ेрдпрд░ рдкैрдХ рдЖрдкрдХे рдмाрд▓ों рдХो рдХाрдлी рдореЫрдмूрдд рдФрд░ рд╕्рд╡рд╕्рде рдмрдиाрддा рд╣ै।
  • рдкрдкीрддे рдХे рдкрдд्рддों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдЖрдк рдмाрд▓ों рдХे рдоाрд╕्рдХ (hair mask) рдХे рд░ूрдк рдоें рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдпрд╣ рдмाрд▓ों рдХे рд▓िрдП рдХंрдбीрд╢рдирд░ (conditioner) рдХा рдХाрдо рдХрд░рддा рд╣ै।
  • рдкрдкीрддे рдХा рд╣ेрдпрд░ рдкैрдХ рдЖрдкрдХो рдЧंрдЬेрдкрди рд╕े рдоुрдХ्рддि рджिрд▓ाрдиे рдоें рд╕рд╣ाрдпрддा рдХрд░рддा рд╣ै।
NOTE-:рд╣рдо рдЖрдк рд╕े рдиिрд╡ेрджрди рдХрд░рддे рд╣ैं рдХी рдХिрд╕ी рднी рдЙрдкाрдп рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЕрдкрдиे рдЪिрдХिрдд्рд╕рдХ рд╕े рд╕рд▓рд╣ рд▓ें। рд╣рдоाрд░ा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдЖрдкрдХो рдЬाрдЧрд░ूрдХ рдХрд░рдиा рд╣ै। рдЖрдкрдХा рдбाॅрдХ्рдЯрд░ рд╣ी рдЖрдкрдХी рд╕ेрд╣рдд рдмेрд╣рддрд░ рдЬाрдирддा рд╣ै